Polski · E8 2027

Trening ortografii

Ó czy u, rz czy ż, ch czy h: wyraz z luką, dwie odpowiedzi i zasada przy każdym wyrazie. Dla klas 4-8 i przed egzaminem.

Na tej stronie

Co znajdziesz na tej stronie

Za poprawny zapis są osobne punkty w wypracowaniu i w krótkiej formie. Tu ćwiczysz trzy pary, które mylą się najczęściej, i od razu widzisz zasadę.

Zeszyt ze słowami góra, rzeka i chmura oraz zaznaczonymi ó, rz i ch.

Jak ćwiczysz

Wybierz tryb i kategorię

Tryb

Wyrazy lecą bez końca i bez presji. Ćwiczysz, ile chcesz.

Kategoria

wata?a

Trafione: 0 / 0

01 · Na egzaminie

Ile punktów daje poprawny zapis

Tak liczą błędy egzaminatorzy według zasad oceniania CKE z maja 2026 roku.

Wypracowanie: do 2 punktów za ortografię
Przy najwyżej jednym błędzie dostajesz 2 punkty, przy dwóch lub trzech 1 punkt, a przy czterech i więcej 0. Za interpunkcję jest osobny punkt: dostajesz go, jeśli popełnisz najwyżej 9 błędów interpunkcyjnych.
Krótka forma: 1 punkt za poprawność
W zaproszeniu czy ogłoszeniu błędy językowe, ortograficzne i interpunkcyjne liczą się razem. Najwyżej dwa błędy to 1 punkt, trzy i więcej to 0.
Uczniowie z dysleksją
Za błąd ortograficzny uznaje się tylko pomyłki w ó i u, rz i ż, ch i h oraz małą literę na początku zdania, a progi są wyższe: w wypracowaniu 2 punkty do trzech błędów. To dokładnie te pary, które ćwiczysz w treningu.
Nowa pisownia od 2026 roku
W latach 2026-2030 CKE uznaje zarówno pisownię sprzed zmiany zasad, jak i nową. Warunek: dany wyraz zapisujesz w całej pracy tak samo. Błąd egzaminator zaznaczy dopiero wtedy, gdy ten sam wyraz napiszesz na dwa sposoby.

Całe kryteria wypracowania i krótkiej formy znajdziesz w poradnikach: rozprawka i zaproszenie. Zadania z arkuszy CKE, w których uzasadniasz zapis wyrazu, zebraliśmy w bazie zadań z ortografii.

02 · Zasady

Ó i u, rz i ż, ch i h

Wymiany zapisujemy parami, na przykład stół i stoły. Wyjątki stoją przy zasadzie, której dotyczą.

Ó czy u?

Ó

Ó piszemy, gdy...

  • wymienia się na o, e lub a

    stół - stoły, niósł - niesie, skrót - skracać

  • w końcówkach -ów, -ówka, -ówna

    chłopców, złotówka

    Wyjątki: skuwka, zasuwka

  • w wielu wyrazach bez wymiany (do zapamiętania)

    córka, góra, król, róża, ogórek, żółw, wiewiórka, próba, ołówek

U

U piszemy, gdy...

  • w końcówkach: -un, -unek, -uchna, -uszek, -uś, -utki

    opiekun, rysunek, staruszek, malutki

  • w zakończeniach czasowników -uje (zasada "uje się nie kreskuje")

    maluje, pracuje

  • na początku wyrazu prawie zawsze

    ulica, uczeń

    Wyjątki: ósmy, ów, ówczesny, ówdzie

Rz czy ż?

RZ

RZ piszemy, gdy...

  • wymienia się na r

    dobrze - dobry, starzec - stary, wierzyć - wiara, tworzy - twór

  • po spółgłoskach p, b, t, d, k, g, ch, j, w

    przyroda, brzeg, trzy, drzewo, krzesło, grzyb, chrzan, spojrzeć, wrzesień

    Wyjątki od "rz po spółgłosce": pszczoła, pszenica, kształt, wszystko, wszędzie, zawsze + stopień wyższy przymiotników (lepszy, krótszy)

  • w zakończeniach -arz, -erz (nazwy wykonawców)

    lekarz, piłkarz, harcerz

Ż

Ż piszemy, gdy...

  • wymienia się na g, dz, h, z, ź, s

    książka - księga, pieniążek - pieniądze, drużyna - druh, mażę - mazać, niżej - nisko

  • po literach l, ł, r, n

    lżej, małżeństwo, oranżada

  • w częstych wyrazach do zapamiętania

    żaba, żółty, żelazo, już, jeżeli, każdy

Ch czy h?

CH

CH piszemy, gdy...

  • wymienia się na sz

    mucha - muszka, ucho - uszy

  • na końcu wyrazu (prawie zawsze)

    dach, groch, zuch

    Jedyny popularny wyjątek: druh

  • po literze s

    schody, wschód, pascha

H

H piszemy, gdy...

  • wymienia się na g, ż, z, dz

    wahać się - waga, druh - drużyna, błahy - błazen

  • w częstych wyrazach do zapamiętania

    herbata, historia, hałas, bohater, humor, huragan, hotel

Jeśli chcesz więcej

Kurs z polskiego

Zobacz kurs

03 · Częste błędy

Trzy zapisy spoza tych par

Kosztują tyle samo co pomyłka w ó czy rz.

„wziąć”, nie „wziąść”
Forma „wziąść” nie istnieje, choć często ją słychać. Poprawnie jest tylko „wziąć”, tak samo jak „zdjąć” i „przyjąć”.
„naprawdę” piszemy razem
To jedno słowo. Osobno („na prawdę”) napiszesz tylko w rzadkich zdaniach o prawdzie jako wartości. W wypracowaniu prawie zawsze piszesz „naprawdę”.
„na pewno” piszemy osobno
Odwrotnie niż „naprawdę”, i właśnie dlatego te dwa zapisy łatwo pomylić. „Na pewno” to zawsze dwa słowa.
Jeśli chcesz więcej

Kurs z polskiego

Zobacz kurs

Pytania

Najczęstsze pytania o ortografię

Ile punktów daje ortografia na egzaminie ósmoklasisty?
W wypracowaniu ortografia to osobne kryterium: 2 punkty przy najwyżej jednym błędzie, 1 punkt przy dwóch lub trzech, 0 przy czterech i więcej. W krótkiej formie jest 1 punkt za poprawność językową, ortograficzną i interpunkcyjną razem, jeśli popełnisz najwyżej dwa błędy łącznie.
Jak najszybciej poprawić ortografię?
Krótkim, regularnym treningiem zamiast wkuwania list. Przy każdym wyrazie sprawdzaj zasadę, bo to ona zostaje w głowie, a nie pojedyncze słowo. Kilka minut dziennie wystarczy, żeby zasady weszły w nawyk.
Kiedy piszemy ó, a kiedy u?
Ó piszemy, gdy wymienia się na o, e lub a (stół i stoły, skrót i skracać), w końcówkach -ów, -ówka, -ówna oraz w wyrazach do zapamiętania (córka, góra, król). U piszemy w końcówkach -un, -unek, -uszek, -utki, w zakończeniu czasowników -uje („uje się nie kreskuje”) i prawie zawsze na początku wyrazu. Wyjątki na początku wyrazu to ósmy, ów, ówczesny i ówdzie.
Jakie są wyjątki od rz po spółgłoskach?
Po spółgłoskach p, b, t, d, k, g, ch, j, w zwykle piszemy rz. Wyjątki to między innymi pszczoła, pszenica, kształt, wszystko, wszędzie i zawsze oraz stopień wyższy przymiotników (lepszy, krótszy). Te wyrazy trzeba zapamiętać, dlatego są w treningu.
Od której klasy warto ćwiczyć ortografię?
Już od 4 klasy, bo wtedy pojawiają się dyktanda z ó i u, rz i ż oraz ch i h. Im wcześniej zasady wejdą w nawyk, tym spokojniej napiszesz wypracowanie na egzaminie. Trening działa w każdej klasie podstawówki: wybierasz kategorię i ćwiczysz swoje słabe punkty.

Sprawdzone u źródła

Na jakich dokumentach opiera się ta strona?

Punkty i progi pochodzą z zasad oceniania CKE, a zakres z podstawy programowej.

Ostatnie 14 dni

Popularne teraz

Wszystkie narzędzia