Trening ortografii
Ó czy u, rz czy ż, ch czy h: wyraz z luką, dwie odpowiedzi i zasada przy każdym wyrazie. Dla klas 4-8 i przed egzaminem.
Na tej stronie
Co znajdziesz na tej stronie
Za poprawny zapis są osobne punkty w wypracowaniu i w krótkiej formie. Tu ćwiczysz trzy pary, które mylą się najczęściej, i od razu widzisz zasadę.

Jak ćwiczysz
Wybierz tryb i kategorię
Tryb
Wyrazy lecą bez końca i bez presji. Ćwiczysz, ile chcesz.
Kategoria
wata?a
Trafione: 0 / 0
01 · Na egzaminie
Ile punktów daje poprawny zapis
Tak liczą błędy egzaminatorzy według zasad oceniania CKE z maja 2026 roku.
- Wypracowanie: do 2 punktów za ortografię
- Przy najwyżej jednym błędzie dostajesz 2 punkty, przy dwóch lub trzech 1 punkt, a przy czterech i więcej 0. Za interpunkcję jest osobny punkt: dostajesz go, jeśli popełnisz najwyżej 9 błędów interpunkcyjnych.
- Krótka forma: 1 punkt za poprawność
- W zaproszeniu czy ogłoszeniu błędy językowe, ortograficzne i interpunkcyjne liczą się razem. Najwyżej dwa błędy to 1 punkt, trzy i więcej to 0.
- Uczniowie z dysleksją
- Za błąd ortograficzny uznaje się tylko pomyłki w ó i u, rz i ż, ch i h oraz małą literę na początku zdania, a progi są wyższe: w wypracowaniu 2 punkty do trzech błędów. To dokładnie te pary, które ćwiczysz w treningu.
- Nowa pisownia od 2026 roku
- W latach 2026-2030 CKE uznaje zarówno pisownię sprzed zmiany zasad, jak i nową. Warunek: dany wyraz zapisujesz w całej pracy tak samo. Błąd egzaminator zaznaczy dopiero wtedy, gdy ten sam wyraz napiszesz na dwa sposoby.
Całe kryteria wypracowania i krótkiej formy znajdziesz w poradnikach: rozprawka i zaproszenie. Zadania z arkuszy CKE, w których uzasadniasz zapis wyrazu, zebraliśmy w bazie zadań z ortografii.
02 · Zasady
Ó i u, rz i ż, ch i h
Wymiany zapisujemy parami, na przykład stół i stoły. Wyjątki stoją przy zasadzie, której dotyczą.
Ó czy u?
Ó
Ó piszemy, gdy...
wymienia się na o, e lub a
stół - stoły, niósł - niesie, skrót - skracać
w końcówkach -ów, -ówka, -ówna
chłopców, złotówka
Wyjątki: skuwka, zasuwka
w wielu wyrazach bez wymiany (do zapamiętania)
córka, góra, król, róża, ogórek, żółw, wiewiórka, próba, ołówek
U
U piszemy, gdy...
w końcówkach: -un, -unek, -uchna, -uszek, -uś, -utki
opiekun, rysunek, staruszek, malutki
w zakończeniach czasowników -uje (zasada "uje się nie kreskuje")
maluje, pracuje
na początku wyrazu prawie zawsze
ulica, uczeń
Wyjątki: ósmy, ów, ówczesny, ówdzie
Rz czy ż?
RZ
RZ piszemy, gdy...
wymienia się na r
dobrze - dobry, starzec - stary, wierzyć - wiara, tworzy - twór
po spółgłoskach p, b, t, d, k, g, ch, j, w
przyroda, brzeg, trzy, drzewo, krzesło, grzyb, chrzan, spojrzeć, wrzesień
Wyjątki od "rz po spółgłosce": pszczoła, pszenica, kształt, wszystko, wszędzie, zawsze + stopień wyższy przymiotników (lepszy, krótszy)
w zakończeniach -arz, -erz (nazwy wykonawców)
lekarz, piłkarz, harcerz
Ż
Ż piszemy, gdy...
wymienia się na g, dz, h, z, ź, s
książka - księga, pieniążek - pieniądze, drużyna - druh, mażę - mazać, niżej - nisko
po literach l, ł, r, n
lżej, małżeństwo, oranżada
w częstych wyrazach do zapamiętania
żaba, żółty, żelazo, już, jeżeli, każdy
Ch czy h?
CH
CH piszemy, gdy...
wymienia się na sz
mucha - muszka, ucho - uszy
na końcu wyrazu (prawie zawsze)
dach, groch, zuch
Jedyny popularny wyjątek: druh
po literze s
schody, wschód, pascha
H
H piszemy, gdy...
wymienia się na g, ż, z, dz
wahać się - waga, druh - drużyna, błahy - błazen
w częstych wyrazach do zapamiętania
herbata, historia, hałas, bohater, humor, huragan, hotel
Kurs z polskiego
Zobacz kurs
03 · Częste błędy
Trzy zapisy spoza tych par
Kosztują tyle samo co pomyłka w ó czy rz.
- „wziąć”, nie „wziąść”
- Forma „wziąść” nie istnieje, choć często ją słychać. Poprawnie jest tylko „wziąć”, tak samo jak „zdjąć” i „przyjąć”.
- „naprawdę” piszemy razem
- To jedno słowo. Osobno („na prawdę”) napiszesz tylko w rzadkich zdaniach o prawdzie jako wartości. W wypracowaniu prawie zawsze piszesz „naprawdę”.
- „na pewno” piszemy osobno
- Odwrotnie niż „naprawdę”, i właśnie dlatego te dwa zapisy łatwo pomylić. „Na pewno” to zawsze dwa słowa.
Kurs z polskiego
Zobacz kurs
Pytania
Najczęstsze pytania o ortografię
- Ile punktów daje ortografia na egzaminie ósmoklasisty?
- W wypracowaniu ortografia to osobne kryterium: 2 punkty przy najwyżej jednym błędzie, 1 punkt przy dwóch lub trzech, 0 przy czterech i więcej. W krótkiej formie jest 1 punkt za poprawność językową, ortograficzną i interpunkcyjną razem, jeśli popełnisz najwyżej dwa błędy łącznie.
- Jak najszybciej poprawić ortografię?
- Krótkim, regularnym treningiem zamiast wkuwania list. Przy każdym wyrazie sprawdzaj zasadę, bo to ona zostaje w głowie, a nie pojedyncze słowo. Kilka minut dziennie wystarczy, żeby zasady weszły w nawyk.
- Kiedy piszemy ó, a kiedy u?
- Ó piszemy, gdy wymienia się na o, e lub a (stół i stoły, skrót i skracać), w końcówkach -ów, -ówka, -ówna oraz w wyrazach do zapamiętania (córka, góra, król). U piszemy w końcówkach -un, -unek, -uszek, -utki, w zakończeniu czasowników -uje („uje się nie kreskuje”) i prawie zawsze na początku wyrazu. Wyjątki na początku wyrazu to ósmy, ów, ówczesny i ówdzie.
- Jakie są wyjątki od rz po spółgłoskach?
- Po spółgłoskach p, b, t, d, k, g, ch, j, w zwykle piszemy rz. Wyjątki to między innymi pszczoła, pszenica, kształt, wszystko, wszędzie i zawsze oraz stopień wyższy przymiotników (lepszy, krótszy). Te wyrazy trzeba zapamiętać, dlatego są w treningu.
- Od której klasy warto ćwiczyć ortografię?
- Już od 4 klasy, bo wtedy pojawiają się dyktanda z ó i u, rz i ż oraz ch i h. Im wcześniej zasady wejdą w nawyk, tym spokojniej napiszesz wypracowanie na egzaminie. Trening działa w każdej klasie podstawówki: wybierasz kategorię i ćwiczysz swoje słabe punkty.
Sprawdzone u źródła
Na jakich dokumentach opiera się ta strona?
Punkty i progi pochodzą z zasad oceniania CKE, a zakres z podstawy programowej.
19 400+ uczniów
Popraw wynik z polskiego
Cały materiał na E8 w nagraniach i zadaniach. Średnia poprawa wyniku kursantów: +28%.
- Język polskiDla tej stronyŚredni wzrost: +28%
- MatematykaŚredni wzrost: +35%
- Język angielskiŚredni wzrost: +42%
CKE
Oparte na arkuszach
15k+
Uczniów
4.9/5
Opinie

Premium E8
Kurs E8 z polskiego
Kompletne przygotowanie do egzaminu.
- 14 dni na zwrotBezpieczeństwo zakupu.
- Gwarancja pierwszego wyboruDostajesz się albo zwracamy pieniądze.