Jak napisać rozprawkę?
Poznaj budowę rozprawki, sposób na argumenty z lektur i błędy, które kosztują punkty.
Na tej stronie
Co znajdziesz na tej stronie
Rozprawka to wypracowanie, w którym bronisz stanowiska argumentami z lektur. Tutaj zobaczysz, jak ją zbudować.

- Czego wymaga CKE. Stanowisko, dwa utwory, długość i kryteria oceny.
- Układ pracy. Wstęp, rozwinięcie i zakończenie oraz to, co ma się znaleźć w każdej części.
- Lektury na start. Trzy tytuły, od których warto zacząć.
- Przykład. Cała rozprawka z rozbiorem.
- Zwroty. Proste początki wstępu, argumentu i zakończenia.
- Rozprawka a przemówienie. Co zmienia się, gdy temat każe mówić do słuchaczy.
- Przed oddaniem pracy. Poprawki, ortografia i interpunkcja.
Stan: 23 września 2026 r. · Egzamin 2027 · Zobacz źródła
01 · Polecenie
Cztery rzeczy, które sprawdza egzaminator
Każda ma prosty test. Zobacz, co go zalicza, a co nie.
Czy po wstępie wiem, czego bronisz?
Stanowisko to odpowiedź na pytanie z polecenia.
Czy widać, gdzie zaczyna się każda część?
Każdy akapit zaczyna się od nowej linii z wcięciem.
Czy są dwa utwory literackie?
Lektura obowiązkowa i inny utwór literacki, jeśli wymaga tego polecenie. Film się nie liczy.
Czy praca ma co najmniej 200 wyrazów?
Do 180 wyrazów najwyżej 9 pkt. Przykład z tej strony ma 215.
Kiedy praca dostaje 0 punktów
Całe wypracowanie otrzymuje 0 punktów, jeśli ma formę inną niż wskazana w poleceniu albo pomija co najmniej dwa inne elementy polecenia. Zero za całość otrzymuje też praca w całości nie na temat, nieczytelna, bez rozwinięcia albo bez żadnego odwołania do treści lektury obowiązkowej, gdy wymaga tego polecenie.
Plagiat lub niesamodzielna praca mogą skutkować unieważnieniem egzaminu.
Kurs z polskiego
Zobacz kurs
02 · Układ
Trzy części, cztery akapity
Rozprawka ma wstęp, rozwinięcie i zakończenie. Rozwinięcie to dwa akapity, każdy z jednym argumentem.
- Wstęp1 akapit
- Nawiąż do pytania z polecenia i zajmij stanowisko: odpowiedz wprost, czego będziesz bronić. Lektury jeszcze nie opowiadasz.
- Rozwinięcie2 akapity
- Najdłuższa część. Każdy argument dostaje osobny akapit ze sceną z lektury. Trzeci argument możesz dołożyć, jeśli masz czas.
- Zakończenie1 akapit
- Zbierz wnioski z obu argumentów i powtórz stanowisko innymi słowami. Nowych argumentów już nie dodajesz.
argument → scena z lektury → wniosek
03 · Lektury
Trzy lektury, od których warto zacząć
Dwiema z tych trzech lektur dało się napisać każdy dotychczasowy temat rozprawki i przemówienia. To dobra baza na start, ale nie gwarancja.
Kamienie na szaniec
Opowieść wigilijna
Mały Książę
Te tytuły daję za darmo i mówię o nich też na YouTube. Sam tytuł nie jest jednak argumentem: potrzebujesz konkretnej sceny, którą dobrze znasz.
04 · Przykład
Przykładowa rozprawka z rozbiorem
Tak wygląda ten układ w całej pracy. Zwróć uwagę, że po każdej scenie z lektury przychodzi wniosek.
Polecenie · Egzamin ósmoklasisty, kwiecień 2019
„Napisz rozprawkę, w której rozważysz, czy w relacjach międzyludzkich lepiej kierować się sercem czy rozumem.”
Wstęp
W życiu każdego człowieka ścierają się dwie siły: chłodna kalkulacja rozumu i porywy serca. Szczególnie mocno czujemy to w kontaktach z innymi, bo tam łatwo zostać zranionym. Czasem wydaje się, że bezpieczniej jest wszystko dokładnie przemyśleć i nie ulegać emocjom. Sądzę, że w relacjach z ludźmi lepiej kierować się sercem, choć rozum pomaga uniknąć wielu rozczarowań.
Rozwinięcie: argument 1
Tylko uczucie pozwala naprawdę poznać drugą osobę. Mały Książę z utworu Antoine’a de Saint-Exupéry’ego opuścił swoją różę, bo widział tylko jej kaprysy i próżność. Dopiero rozmowa z Lisem uświadomiła mu, że „dobrze widzi się tylko sercem”. Chłopiec zrozumiał, że różę czynią wyjątkową czas i troska, które jej poświęcił. Rozum pokazał mu wady kwiatu, ale nie dostrzegł łączącej ich więzi.
Rozwinięcie: argument 2
Kierowanie się wyłącznie rozumem może zniszczyć relacje nawet z najbliższymi. Ebenezer Scrooge z „Opowieści wigilijnej” Charlesa Dickensa przez lata liczył tylko zyski. Odrzucał zaproszenia siostrzeńca i nie widział biedy swojego pracownika, więc został zupełnie sam. Dopiero lęk o własny los i współczucie dla małego Tima sprawiły, że odnowił więź z rodziną i zaczął pomagać Cratchitom. To uczucia, a nie chłodna logika, otworzyły go na drugiego człowieka.
Zakończenie
Obaj bohaterowie odkryli, że rozum przydaje się na co dzień, ale bliskość z drugim człowiekiem buduje się inaczej. Dlatego w relacjach z ludźmi warto słuchać przede wszystkim serca, a rozum traktować jak rozsądnego doradcę.
05 · Zwroty
Jak zacząć każdą część pracy?
Zwroty zwykłe i bezpieczne masz tutaj za darmo. Najlepszy poziom, „Polecam”, czeka w kursie. Wybierz część pracy i zobacz swoją drabinkę.
Im wyżej, tym dojrzalej brzmi Twoja praca
- Poziom 1 · W kursiePolecam
- Poziom 2 · Za darmoBezpieczne
Bezpieczne zwroty: wstęp Osobiście uważam, że [teza].
Zgadzam się ze stwierdzeniem, że [teza].
Sądzę, że [teza].
Proste i neutralne. Pasują do każdego tematu, więc łatwo ruszyć dalej.Poziom 3 · Za darmoZwykłeZwykły zwrot w zdaniu: wstęp Myślę, że w relacjach z ludźmi lepiej kierować się sercem.
Inny zwykły zwrot: Według mnie… Działa, ale brzmi zwyczajnie.
06 · Druga forma
Rozprawka a przemówienie: co się zmienia?
Temat argumentacyjny bywa przemówieniem. Tak było w 2020 roku i w obu terminach 2025 i 2026. Argumenty i lektury zostają te same, zmienia się to, do kogo mówisz.
Zostaje z rozprawki
- StanowiskoTak samo jasne jak w rozprawce, już we wstępie.
- Argumenty z lekturTe same sceny i ci sami bohaterowie.
- Wstęp, rozwinięcie, zakończenieUkład pracy się nie zmienia.
Dochodzi w przemówieniu
- Zwrot do słuchaczyMówisz do nich wprost, np. „Koleżanki i koledzy!”.
- Dwie różne cechy przemówieniaCo najmniej dwie, np. pytanie retoryczne, tryb rozkazujący albo formy „my” i „wy”. Tego wymaga CKE.
- Wezwanie na koniecPo podsumowaniu argumentów możesz wezwać słuchaczy do działania.
07 · Przed oddaniem pracy
Sprawdź pracę, zanim ją oddasz
Te zdania są poprawne językowo, a mimo to kosztują punkty. Pod każdym masz wersję, która robi to, czego chce egzaminator.
Mały Książę mieszkał na planecie z różą. Potem odwiedził inne planety i spotkał Lisa.
Mały Książę zrozumiał, że róża jest wyjątkowa, dopiero po rozmowie z Lisem. To pokazuje, że bliskość buduje się uczuciem, a nie oceną wad.
Streszczenie opowiada, co się stało. Argument mówi, czego ta scena dowodzi.
W wielu książkach bohaterowie pomagają sobie nawzajem.
Zośka i Alek w „Kamieniach na szaniec” ryzykują życie w akcji pod Arsenałem, żeby odbić Rudego.
Egzaminator sprawdza, czy znasz lekturę. Pokazuje to imię bohatera i konkretna sytuacja.
Na ten temat można mieć różne zdania i każdy myśli trochę inaczej.
Sądzę, że w relacjach z ludźmi lepiej kierować się sercem.
Po wstępie ma być jasne, czego bronisz. Resztę pracy piszesz, żeby to udowodnić.
Poprawność
Ortografia i interpunkcja
Za sam zapis dostajesz osobne punkty: do 2 za ortografię i 1 za interpunkcję. Przy dwóch lub trzech błędach ortograficznych zostaje 1 punkt, od czterech nie dostajesz nic.
Uważam, że warto pomagać innym.
Bohater, który pomógł przyjacielowi, zyskał jego zaufanie.
Scrooge w ogóle nie myślał o innych, ale na pewno się zmienił.
Następny krok
Schemat masz. Teraz temat z arkusza
Jeden z 11 tematów rozprawki z arkuszy CKE. Napisz pracę na czas, a jeśli temat nie pasuje, weź inny.
Krok 2 z 3: temat z arkuszapotem cały arkusz
Czerwiec 2024 · termin dodatkowy
Napisz rozprawkę, w której uzasadnisz, że warto dążyć do porozumienia między ludźmi.
Pytania
Najczęstsze pytania o rozprawkę
- Ile wyrazów musi mieć rozprawka na egzaminie ósmoklasisty?
- Co najmniej 200. Jeśli praca ma 180 wyrazów lub mniej, egzaminator ocenia tylko trzy pierwsze kryteria, więc możesz dostać najwyżej 9 z 20 punktów.
- Czy mogę odwołać się do filmu?
- Nie jako do utworu literackiego. Gdy polecenie wymaga lektury obowiązkowej i innego utworu literackiego, film, serial ani komiks tego warunku nie spełniają.
- Teza czy hipoteza?
- CKE przyjmuje obie. Teza jest prostsza: od razu piszesz, czego bronisz, a cała praca to udowadnia. Hipotezę sprawdzasz w trakcie i rozstrzygasz dopiero w zakończeniu.
- Ile argumentów wystarczy?
- Dwa dobrze rozwinięte argumenty, każdy w osobnym akapicie, to bezpieczny plan. Trzeci możesz dołożyć, jeśli masz czas.
- Czy mogę pisać w pierwszej osobie?
- Tak, pierwsza osoba nie odbiera punktów, bo w rozprawce bronisz własnego zdania. Zamiast „Moim zdaniem” lepiej jednak napisać „Sądzę, że” albo „Osobiście uważam, że”. Brzmi to dojrzalej.
- Czy mogę nauczyć się gotowej rozprawki na pamięć?
- Nie warto. Temat jest inny co roku, a przepisanie cudzego tekstu może skończyć się unieważnieniem egzaminu. Naucz się układu i scen z lektur.
Sprawdzone u źródła
Na jakich dokumentach opiera się ta strona?
Wymagania i zasady oceniania pochodzą z informatora CKE, a zakres lektur z podstawy programowej MEN.
19 400+ uczniów
Popraw wynik z polskiego
Cały materiał na E8 w nagraniach i zadaniach. Średnia poprawa wyniku kursantów: +28%.
- Język polskiDla tej stronyŚredni wzrost: +28%
- MatematykaŚredni wzrost: +35%
- Język angielskiŚredni wzrost: +42%
CKE
Oparte na arkuszach
15k+
Uczniów
4.9/5
Opinie

Premium E8
Kurs E8 z polskiego
Kompletne przygotowanie do egzaminu.
- 14 dni na zwrotBezpieczeństwo zakupu.
- Gwarancja pierwszego wyboruDostajesz się albo zwracamy pieniądze.




