Polski · E8 2027

Jak napisać rozprawkę?

Poznaj budowę rozprawki, sposób na argumenty z lektur i błędy, które kosztują punkty.

01 · Polecenie

Cztery rzeczy, które sprawdza egzaminator

Każda ma prosty test. Zobacz, co go zalicza, a co nie.

Czy po wstępie wiem, czego bronisz?

Osobiście uważam, że lepiej kierować się sercem.
Każdy ma inne zdanie na ten temat.

Stanowisko to odpowiedź na pytanie z polecenia.

Czy widać, gdzie zaczyna się każda część?

Każdy akapit zaczyna się od nowej linii z wcięciem.

Czy są dwa utwory literackie?

Okładka: Mały KsiążęOkładka: Opowieść wigilijna

Lektura obowiązkowa i inny utwór literacki, jeśli wymaga tego polecenie. Film się nie liczy.

Czy praca ma co najmniej 200 wyrazów?

180200

Do 180 wyrazów najwyżej 9 pkt. Przykład z tej strony ma 215.

Kiedy praca dostaje 0 punktów

Całe wypracowanie otrzymuje 0 punktów, jeśli ma formę inną niż wskazana w poleceniu albo pomija co najmniej dwa inne elementy polecenia. Zero za całość otrzymuje też praca w całości nie na temat, nieczytelna, bez rozwinięcia albo bez żadnego odwołania do treści lektury obowiązkowej, gdy wymaga tego polecenie.

Plagiat lub niesamodzielna praca mogą skutkować unieważnieniem egzaminu.

32 tematy w bazieWszystkie tematy wypracowań
Jeśli chcesz więcej

Kurs z polskiego

Zobacz kurs

02 · Układ

Trzy części, cztery akapity

Rozprawka ma wstęp, rozwinięcie i zakończenie. Rozwinięcie to dwa akapity, każdy z jednym argumentem.

Wstęp1 akapit
Nawiąż do pytania z polecenia i zajmij stanowisko: odpowiedz wprost, czego będziesz bronić. Lektury jeszcze nie opowiadasz.
Rozwinięcie2 akapity
Najdłuższa część. Każdy argument dostaje osobny akapit ze sceną z lektury. Trzeci argument możesz dołożyć, jeśli masz czas.
Zakończenie1 akapit
Zbierz wnioski z obu argumentów i powtórz stanowisko innymi słowami. Nowych argumentów już nie dodajesz.
Każdy akapit rozwinięcia

argument → scena z lektury → wniosek

Tak budujesz oba akapity: pierwszy z lekturą obowiązkową, drugi z innym utworem literackim. Scena bez wniosku to streszczenie.

03 · Lektury

Trzy lektury, od których warto zacząć

Dwiema z tych trzech lektur dało się napisać każdy dotychczasowy temat rozprawki i przemówienia. To dobra baza na start, ale nie gwarancja.

  • Kamienie na szaniec

  • Opowieść wigilijna

  • Mały Książę

Te tytuły daję za darmo i mówię o nich też na YouTube. Sam tytuł nie jest jednak argumentem: potrzebujesz konkretnej sceny, którą dobrze znasz.

Baza lektur E8

04 · Przykład

Przykładowa rozprawka z rozbiorem

Tak wygląda ten układ w całej pracy. Zwróć uwagę, że po każdej scenie z lektury przychodzi wniosek.

Polecenie · Egzamin ósmoklasisty, kwiecień 2019

„Napisz rozprawkę, w której rozważysz, czy w relacjach międzyludzkich lepiej kierować się sercem czy rozumem.”

Autorski przykład CNB · 215 wyrazów

Wstęp

W życiu każdego człowieka ścierają się dwie siły: chłodna kalkulacja rozumu i porywy serca. Szczególnie mocno czujemy to w kontaktach z innymi, bo tam łatwo zostać zranionym. Czasem wydaje się, że bezpieczniej jest wszystko dokładnie przemyśleć i nie ulegać emocjom. Sądzę, że w relacjach z ludźmi lepiej kierować się sercem, choć rozum pomaga uniknąć wielu rozczarowań.

Rozwinięcie: argument 1

Tylko uczucie pozwala naprawdę poznać drugą osobę. Mały Książę z utworu Antoine’a de Saint-Exupéry’ego opuścił swoją różę, bo widział tylko jej kaprysy i próżność. Dopiero rozmowa z Lisem uświadomiła mu, że „dobrze widzi się tylko sercem”. Chłopiec zrozumiał, że różę czynią wyjątkową czas i troska, które jej poświęcił. Rozum pokazał mu wady kwiatu, ale nie dostrzegł łączącej ich więzi.

Rozwinięcie: argument 2

Kierowanie się wyłącznie rozumem może zniszczyć relacje nawet z najbliższymi. Ebenezer Scrooge z „Opowieści wigilijnej” Charlesa Dickensa przez lata liczył tylko zyski. Odrzucał zaproszenia siostrzeńca i nie widział biedy swojego pracownika, więc został zupełnie sam. Dopiero lęk o własny los i współczucie dla małego Tima sprawiły, że odnowił więź z rodziną i zaczął pomagać Cratchitom. To uczucia, a nie chłodna logika, otworzyły go na drugiego człowieka.

Zakończenie

Obaj bohaterowie odkryli, że rozum przydaje się na co dzień, ale bliskość z drugim człowiekiem buduje się inaczej. Dlatego w relacjach z ludźmi warto słuchać przede wszystkim serca, a rozum traktować jak rozsądnego doradcę.

Zakreślone: stanowisko. Podkreślone: argument. Po argumencie idzie scena z lektury, a na końcu akapitu wniosek. Nie ucz się tej pracy na pamięć: przepisanie cudzego tekstu może unieważnić egzamin.

05 · Zwroty

Jak zacząć każdą część pracy?

Zwroty zwykłe i bezpieczne masz tutaj za darmo. Najlepszy poziom, „Polecam”, czeka w kursie. Wybierz część pracy i zobacz swoją drabinkę.

Im wyżej, tym dojrzalej brzmi Twoja praca

  1. Poziom 1 · W kursiePolecam
  2. Poziom 2 · Za darmoBezpieczne
    Bezpieczne zwroty: wstęp

    Osobiście uważam, że [teza].

    Zgadzam się ze stwierdzeniem, że [teza].

    Sądzę, że [teza].

    Proste i neutralne. Pasują do każdego tematu, więc łatwo ruszyć dalej.
    Poziom 3 · Za darmoZwykłe
    Zwykły zwrot w zdaniu: wstęp

    Myślę, że w relacjach z ludźmi lepiej kierować się sercem.

    Inny zwykły zwrot: Według mnie… Działa, ale brzmi zwyczajnie.

06 · Druga forma

Rozprawka a przemówienie: co się zmienia?

Temat argumentacyjny bywa przemówieniem. Tak było w 2020 roku i w obu terminach 2025 i 2026. Argumenty i lektury zostają te same, zmienia się to, do kogo mówisz.

Zostaje z rozprawki

  • StanowiskoTak samo jasne jak w rozprawce, już we wstępie.
  • Argumenty z lekturTe same sceny i ci sami bohaterowie.
  • Wstęp, rozwinięcie, zakończenieUkład pracy się nie zmienia.

Dochodzi w przemówieniu

  • Zwrot do słuchaczyMówisz do nich wprost, np. „Koleżanki i koledzy!”.
  • Dwie różne cechy przemówieniaCo najmniej dwie, np. pytanie retoryczne, tryb rozkazujący albo formy „my” i „wy”. Tego wymaga CKE.
  • Wezwanie na koniecPo podsumowaniu argumentów możesz wezwać słuchaczy do działania.

07 · Przed oddaniem pracy

Sprawdź pracę, zanim ją oddasz

Te zdania są poprawne językowo, a mimo to kosztują punkty. Pod każdym masz wersję, która robi to, czego chce egzaminator.

Traci punkty: streszczenie zamiast argumentu

Mały Książę mieszkał na planecie z różą. Potem odwiedził inne planety i spotkał Lisa.

Mały Książę zrozumiał, że róża jest wyjątkowa, dopiero po rozmowie z Lisem. To pokazuje, że bliskość buduje się uczuciem, a nie oceną wad.

Streszczenie opowiada, co się stało. Argument mówi, czego ta scena dowodzi.

Traci punkty: ogólnik zamiast konkretu

W wielu książkach bohaterowie pomagają sobie nawzajem.

Zośka i Alek w „Kamieniach na szaniec” ryzykują życie w akcji pod Arsenałem, żeby odbić Rudego.

Egzaminator sprawdza, czy znasz lekturę. Pokazuje to imię bohatera i konkretna sytuacja.

Traci punkty: stanowisko schowane albo nieobecne

Na ten temat można mieć różne zdania i każdy myśli trochę inaczej.

Sądzę, że w relacjach z ludźmi lepiej kierować się sercem.

Po wstępie ma być jasne, czego bronisz. Resztę pracy piszesz, żeby to udowodnić.

Poprawność

Ortografia i interpunkcja

Za sam zapis dostajesz osobne punkty: do 2 za ortografię i 1 za interpunkcję. Przy dwóch lub trzech błędach ortograficznych zostaje 1 punkt, od czterech nie dostajesz nic.

Łatwo o te usterki, gdy piszesz w pośpiechu

Uważam, że warto pomagać innym.

Bohater, który pomógł przyjacielowi, zyskał jego zaufanie.

Scrooge w ogóle nie myślał o innych, ale na pewno się zmienił.

Przecinek stawiasz przed „że”, „ponieważ” i „który”, a wtrącone zdanie oddzielasz z obu stron. Wyrażenia „w ogóle” i „na pewno” piszesz osobno.

Następny krok

Schemat masz. Teraz temat z arkusza

Jeden z 11 tematów rozprawki z arkuszy CKE. Napisz pracę na czas, a jeśli temat nie pasuje, weź inny.

Krok 2 z 3: temat z arkusza

Czerwiec 2024 · termin dodatkowy

Napisz rozprawkę, w której uzasadnisz, że warto dążyć do porozumienia między ludźmi.

Weź ten temat

Wszystkie tematy rozprawki (11)Krok 3: cały arkusz na czas

Pytania

Najczęstsze pytania o rozprawkę

Ile wyrazów musi mieć rozprawka na egzaminie ósmoklasisty?
Co najmniej 200. Jeśli praca ma 180 wyrazów lub mniej, egzaminator ocenia tylko trzy pierwsze kryteria, więc możesz dostać najwyżej 9 z 20 punktów.
Czy mogę odwołać się do filmu?
Nie jako do utworu literackiego. Gdy polecenie wymaga lektury obowiązkowej i innego utworu literackiego, film, serial ani komiks tego warunku nie spełniają.
Teza czy hipoteza?
CKE przyjmuje obie. Teza jest prostsza: od razu piszesz, czego bronisz, a cała praca to udowadnia. Hipotezę sprawdzasz w trakcie i rozstrzygasz dopiero w zakończeniu.
Ile argumentów wystarczy?
Dwa dobrze rozwinięte argumenty, każdy w osobnym akapicie, to bezpieczny plan. Trzeci możesz dołożyć, jeśli masz czas.
Czy mogę pisać w pierwszej osobie?
Tak, pierwsza osoba nie odbiera punktów, bo w rozprawce bronisz własnego zdania. Zamiast „Moim zdaniem” lepiej jednak napisać „Sądzę, że” albo „Osobiście uważam, że”. Brzmi to dojrzalej.
Czy mogę nauczyć się gotowej rozprawki na pamięć?
Nie warto. Temat jest inny co roku, a przepisanie cudzego tekstu może skończyć się unieważnieniem egzaminu. Naucz się układu i scen z lektur.

Sprawdzone u źródła

Na jakich dokumentach opiera się ta strona?

Wymagania i zasady oceniania pochodzą z informatora CKE, a zakres lektur z podstawy programowej MEN.

Ostatnie 14 dni

Popularne teraz

Wszystkie narzędzia