Środki stylistyczne · Klasy 4-6

Powtórzenie

Dowiesz się, po czym poznać powtórzenie, jaką funkcję pełni w tekście i jak napisać o nim pełną odpowiedź na egzaminie - z przykładami z lektur CKE.

01 · Definicja

Co to jest powtórzenie?

Powtórzenie to celowe użycie tego samego słowa, zwrotu lub podobnej konstrukcji kilka razy w krótkim fragmencie. Autor wraca do tych samych słów nie przez przypadek - chce coś podkreślić.

W jednym zdaniu

To samo słowo wraca i wraca - i wraca nieprzypadkowo.

Powtórzenie jest jednym z najłatwiejszych środków do zauważenia, ale jego funkcja bywa różna: autor może podkreślać ważną myśl, nadawać tekstowi rytm, pokazywać emocje albo budować napięcie. Na egzaminie samo napisanie „w tekście jest powtórzenie” to za mało. Punkty dostajesz za funkcję, czyli za wyjaśnienie, po co autor powtórzył dane słowo w tym konkretnym fragmencie.

02 · Rozpoznanie

Jak rozpoznać?

Konkretne sygnały, po których wychwycisz go w tekście.

  1. Sprawdź, czy w krótkim fragmencie wraca to samo słowo, np. „Czekał. Czekał długo.”

  2. Szukaj też powtarzającego się zwrotu, np. „nie było światła, nie było głosu”.

  3. Zwróć uwagę na tę samą konstrukcję zdania albo ten sam początek kolejnych wersów.

  4. Zapytaj: po co autor to powtórzył? Co podkreśla, jaki nastrój buduje?

  5. Upewnij się, że to tekst literacki - tam powtórzenie jest celowym środkiem, a nie usterką stylu.

03 · Odpowiedź

Jak odpowiedzieć na pytanie o funkcję

Nazwa to za mało. Napisz, co ten środek pokazuje w tym konkretnym fragmencie.

Co może pokazywać

  • Podkreśla ważną myśl
  • Wzmacnia emocje
  • Buduje rytm wypowiedzi
  • Tworzy napięcie
  • Pokazuje uporczywość jakiegoś stanu
  • Ułatwia zapamiętanie wypowiedzi
Nazwa, fragment, co pokazuje w tym tekście

Powtórzenie słowa „czekał” wzmacnia wrażenie długiego oczekiwania. Pokazuje też napięcie i determinację bohatera.

Funkcja zależy od fragmentu. Ten sam środek w innym tekście może pokazywać coś zupełnie innego.
Jeśli chcesz więcej

Kurs z polskiego

Zobacz kurs

04 · Przykłady

Przykłady z wyjaśnieniem

Najpierw proste zdania, potem fragmenty lektur. Cytaty oznaczamy jako cytat, własne zdania o lekturze jako modelowe.

Trzy kolejne ujęcia tej samej osoby czekającej na ławce; robi się coraz ciemniej.

Czekał. Czekał długo. Czekał mimo strachu.

Co pokazuje: podkreśla wytrwałość bohatera i buduje napięcie

Odpowiedź do tego fragmentu: Powtórzenie słowa „czekał” wzmacnia wrażenie długiego oczekiwania. Pokazuje też napięcie i determinację bohatera.

Trzy kadry pokazują zgaszoną lampę, puste krzesło i samotnego człowieka przy oknie.

Nie było światła, nie było głosu, nie było nadziei.

Co pokazuje: podkreśla pustkę i beznadzieję sytuacji

Odpowiedź do tego fragmentu: Powtórzenie zwrotu „nie było” buduje przygnębiający nastrój. Pokazuje, że bohater znajduje się w sytuacji całkowitego braku oparcia.

Trzy sceny wspólnego działania: pamięć o przeszłości, pomoc koledze i troska o otoczenie.

Musimy pamiętać. Musimy działać. Musimy być odpowiedzialni.

Co pokazuje: wzmacnia apel i mobilizuje odbiorcę

Odpowiedź do tego fragmentu: Powtórzenie słowa „musimy” nadaje wypowiedzi stanowczy charakter. Wzmacnia apel do odbiorców i podkreśla konieczność działania.

Z lektur

Zebrani w starej kaplicy wiejscy ludzie spoglądają w ciemność w różnych kierunkach.

Dziady część II · Adam Mickiewicz · cytat

„Ciemno wszędzie, głucho wszędzie, / Co to będzie, co to będzie?”

Co pokazuje: powtórzenie słowa „wszędzie” buduje nastrój grozy i pokazuje, że ciemność i cisza zamykają całą przestrzeń obrzędu

Odpowiedź do tego fragmentu: Powtórzenie słowa „wszędzie” wzmacnia wrażenie, że ciemność i cisza obejmują całą przestrzeń. Dzięki temu scena dziadów nabiera tajemniczego, obrzędowego charakteru.

Starszy latarnik Skawiński przy otwartej książce wyobraża sobie trzy powracające obrazy rodzinnego kraju: dom dzieciństwa, rozmowę bliskich i polną drogę.

Latarnik · Henryk Sienkiewicz · zdanie modelowe

Skawiński wraca myślami do kraju - do kraju dzieciństwa, do kraju ojczystej mowy, do kraju wspomnień.

Co pokazuje: powtórzenie zwrotu „do kraju” podkreśla tęsknotę emigranta za ojczyzną

Odpowiedź do tego fragmentu: Powtórzenie zwrotu „do kraju” wzmacnia motyw tęsknoty. Pokazuje, że ojczyzna wraca w myślach bohatera wielokrotnie i ma dla niego ogromne znaczenie.

Alek, Rudy i Zośka, trzej młodzi mężczyźni, łączą dłonie na znak solidarności w okupowanej Warszawie.

Kamienie na szaniec · Aleksander Kamiński · zdanie modelowe

Alek, Rudy i Zośka walczyli o wolność, walczyli o przyjaciół, walczyli o godność.

Co pokazuje: powtórzenie słowa „walczyli” nadaje wypowiedzi podniosły ton i podkreśla wagę wartości, za które bohaterowie oddali życie

Odpowiedź do tego fragmentu: Powtórzenie słowa „walczyli” porządkuje wyliczenie i podkreśla wartości najważniejsze dla bohaterów. Dzięki temu wypowiedź brzmi podniośle i rytmicznie.

W kursie

17 z 21

czyli ponad 80% środków możesz odpuścić

O tyle pojęć z podstawy programowej CKE nie zapytała ani razu w 16 arkuszach. W kursie mówię wprost, które 4 znać, a które są zapychaczem, więc nie tracisz na nie czasu.

Znaj: 4Możesz odpuścić: 17

05 · Pułapka

Odpowiedź, która traci punkt

Pod nią masz wersję, która robi to, czego chce egzaminator.

Do poprawy

W tekście jest powtórzenie.

Powtórzenie słowa „cisza” podkreśla pustkę i samotność opisywanego miejsca.

Sama nazwa środka to za mało - zawsze dopisz funkcję w tym fragmencie. I uważaj na różnicę: w tekście literackim powtórzenie to celowy środek stylistyczny, ale w Twoim wypracowaniu przypadkowe powtarzanie tych samych słów to usterka stylu.

06 · Ćwiczenie

Minićwiczenie

Sprawdź się: jedno pytanie na raz, od razu z wyjaśnieniem.

0/3

Pytanie 1 z 3

„Szli długo. Szli w milczeniu. Szli mimo zmęczenia.” Jaki środek stylistyczny występuje w tym fragmencie?

OnomatopejaWszystkie środki na cytatach

Ostatnie 14 dni

Popularne teraz

Wszystkie narzędzia