Polski · E8 2027

Jak napisać opowiadanie?

Wymyślasz własną przygodę z bohaterem lektury. Zobacz, za co są punkty i jak pokazać, że znasz książkę.

01 · Polecenie

Cztery rzeczy, które sprawdza egzaminator

Każda ma prosty test. Zobacz, co go zalicza, a co nie.

Czy to nowa przygoda z bohaterem lektury?

Scrooge prowadził mnie przez zamglony Londyn.
Opowiem, o czym jest „Opowieść wigilijna”.

Piszesz własną historię. Streszczenie książki to nie opowiadanie.

Czy widać, że znasz lekturę?

Scrooge żałował Bobowi nawet węgla.
Spotkałem bohatera lektury i poszliśmy na spacer.

Pokaż znajomość lektury przez zachowanie bohatera i szczegóły ze świata książki.

Czy masz co najmniej 6 z 10 elementów?

6 z 10

To jeden z warunków na 5 pkt za elementy twórcze. 4 elementy dają szansę na 3 pkt.

Czy praca ma co najmniej 200 wyrazów?

180200

Do 180 wyrazów najwyżej 9 pkt. Przykład z tej strony ma 234.

Kiedy praca dostaje 0 punktów

Całe wypracowanie otrzymuje 0 punktów, jeśli ma formę inną niż wskazana w poleceniu albo pomija co najmniej dwa inne elementy polecenia. Zero za całość otrzymuje też praca w całości nie na temat, nieczytelna, bez rozwinięcia albo bez żadnego odwołania do treści lektury obowiązkowej, gdy wymaga tego polecenie.

Plagiat lub niesamodzielna praca mogą skutkować unieważnieniem egzaminu.

32 tematy w bazieWszystkie tematy wypracowań
Jeśli chcesz więcej

Kurs z polskiego

Zobacz kurs

03 · Elementy

Dziesięć elementów, z których wybierasz

Na liście CKE jest dziesięć elementów. Do 5 punktów za elementy twórcze potrzeba co najmniej 6 użytych z sensem, logicznego układu zdarzeń, sprawnie prowadzonej narracji i twórczego wykorzystania lektury. Przy 3 punktach wystarczą 4 elementy i prosta fabuła, ale narracja i kolejność zdarzeń nadal muszą być logiczne. Nie musisz wybierać konkretnego elementu, np. dialogu.

  • Element 1

    Opis

    Gęsta mgła połykała latarnie jedna po drugiej.

    Pokazujesz, jak coś wygląda, brzmi albo pachnie.

  • Element 2

    Charakterystyka bohatera

    Przy biurku siedział chudy starzec o zaciśniętych ustach.

    Wygląd i cechy postaci, najlepiej pokazane w działaniu.

  • Element 3

    Czas akcji

    W Wigilię, tuż po kolacji, wszystko się zaczęło.

    Kiedy dzieje się historia: pora dnia, dzień, epoka.

  • Element 4

    Miejsce akcji

    Stałem w ciasnym kantorze w Londynie.

    Gdzie dzieje się historia, na tyle konkretnie, żeby czytelnik to zobaczył.

  • Element 5

    Zwrot akcji

    Nagle drzwi same się otworzyły i zgasła świeca.

    Nagła zmiana, która kieruje historię w inną stronę.

  • Element 6

    Punkt kulminacyjny

    Duch spojrzał prosto na mnie i wszystko ucichło.

    Moment największego napięcia, gdy rozstrzyga się najważniejszy konflikt.

  • Element 7

    Puenta

    Zrozumiałem, że każdy może stać się Scrooge’em, jeśli przestanie się dzielić.

    Zaskakujące albo mądre zakończenie, które zostaje w głowie.

  • Element 8

    Dialog

    Scrooge warknął: „Jeśli przyszedłeś po datek, to nic z tego!”. Odpowiedziałem: „Nie chcę pieniędzy. Proszę tylko o trochę węgla dla Boba”.

    Rozmowa bohaterów, która popycha akcję albo pokazuje postać.

  • Element 9

    Monolog

    Pomyślałem: „Przecież wiem, co go dziś czeka”.

    Samodzielna wypowiedź bohatera, także zapis jego myśli.

  • Element 10

    Retrospekcja

    Przypomniało mi się, jak rok temu nie chciałem pożyczyć bratu gry.

    Powrót do wydarzeń z przeszłości.

04 · Bohater lektury

Jak pokazać, że znasz lekturę

Każdy temat wymaga, żeby praca dowodziła znajomości lektury. Samo imię bohatera nie wystarczy.

Cechy w działaniu
Pokaż cechy bohatera w jego zachowaniu. Scrooge przed przemianą liczy każdy grosz, a Mały Książę nie odpuszcza raz zadanego pytania.
Zdarzenie z lektury
Bohater wspomina albo przeżywa scenę z książki, np. Scrooge drży na myśl o wizycie ducha Marleya.
Szczegół ze świata lektury
Miejsce, przedmiot albo postać z drugiego planu: kantor Scrooge’a, róża Małego Księcia, Bob Cratchit przy świecy.

Trzy lektury na dobry start

  • Kamienie na szaniec

  • Opowieść wigilijna

  • Mały Książę

Te same trzy lektury co przy rozprawce dobrze sprawdzają się w opowiadaniu, bo ich bohaterów łatwo wpleść we własną przygodę.

Baza lektur E8

05 · Przykład

Przykładowe opowiadanie z rozbiorem

Tak wygląda cała praca. Zwróć uwagę, że szczegóły z lektury są wplecione w akcję, a nie opowiedziane osobno.

Polecenie · Egzamin ósmoklasisty, maj 2022

„Napisz opowiadanie o spotkaniu z jednym z bohaterów wybranej lektury obowiązkowej. Wspólna przygoda skłoniła Cię do refleksji, że warto było przenieść się do świata przedstawionego tej lektury. Wypracowanie powinno dowodzić, że dobrze znasz wybraną lekturę obowiązkową.”

Autorski przykład CNB · 234 wyrazy

Początek

W Wigilię, tuż po kolacji, zasnąłem nad „Opowieścią wigilijną”, którą mieliśmy przeczytać na polski. Obudził mnie przenikliwy chłód i zapach dymu. Stałem w ciasnym kantorze w Londynie. Za oknem gęsta mgła połykała latarnie, a w kominku tlił się jeden marny węgielek.

Rozwinięcie

Przy biurku siedział chudy starzec o ostrym nosie i zaciśniętych ustach. Od razu go poznałem: Ebenezer Scrooge. W kącie jego pomocnik, Bob Cratchit, grzał dłonie nad świecą, bo szef żałował mu węgla. Scrooge warknął: „Kim jesteś? Jeśli przyszedłeś po datek, to nic z tego!”. Odpowiedziałem: „Nie chcę pieniędzy. Proszę tylko o trochę węgla dla Boba”. Pomyślałem: „Przecież wiem, co go dziś czeka. Czy mogę mu jakoś pomóc?” Przypomniało mi się, jak rok temu nie chciałem pożyczyć bratu nowej gry, choć leżała nieużywana.

Rozwinięcie

Wieczorem poszedłem za Scrooge’em do jego ponurego domu. Nagle, gdy siedział przy kominku, rozległ się brzęk łańcuchów i w pokoju pojawił się duch Jakuba Marleya, jego zmarłego wspólnika. Duch spojrzał prosto na mnie i powiedział: „Ty też możesz wybrać, jakim człowiekiem zostaniesz”. Scrooge zbladł. Ja pomyślałem o bracie i o tym, jak potraktowałem go rok wcześniej.

Zakończenie

W tej samej chwili obudziłem się we własnym łóżku, z książką na kołdrze. Rano pierwszy raz sam zaproponowałem bratu swoją grę, a on patrzył na mnie jak na ducha. Wiem już, że warto było przenieść się do świata Dickensa: dopiero tam zobaczyłem, jak łatwo zamienić się w Scrooge’a i jak niewiele trzeba, żeby tego uniknąć.

Zakreślone: elementy z listy CKE. Podkreślone: szczegóły z lektury, które dowodzą, że ją znasz. Nie ucz się tej pracy na pamięć: przepisanie cudzego tekstu może unieważnić egzamin.

Elementy w tej pracy: 10 z 10

  • Opis
  • Charakterystyka bohatera
  • Czas akcji
  • Miejsce akcji
  • Zwrot akcji
  • Punkt kulminacyjny
  • Puenta
  • Dialog
  • Monolog
  • Retrospekcja

06 · Przed oddaniem pracy

Sprawdź opowiadanie, zanim je oddasz

Te zdania łatwo napisać w pośpiechu. Pod każdym masz wersję, która lepiej działa w opowiadaniu.

Do poprawy: streszczenie zamiast przygody

W „Opowieści wigilijnej” Scrooge był skąpcem, którego odwiedziły trzy duchy.

Scrooge chwycił mnie za rękaw i syknął: „Nie dotykaj mojego węgla!”

Streszczenie opowiada książkę. W opowiadaniu historia dzieje się na Twoich oczach, a lektura jest jej tłem.

Do poprawy: samo imię bohatera

Spotkałem Małego Księcia i poszliśmy na spacer.

Mały Książę nie dał mi spokoju, dopóki nie odpowiedziałem na jego pytanie.

Imię to za mało. Bohater ma zachowywać się tak, jak go znasz z książki.

Do poprawy: element doklejony na siłę

Powiedział: „Cześć”. Odpowiedziałem: „Cześć”. Potem poszliśmy dalej.

Mały Książę zapytał: „Czy u was dorośli też liczą gwiazdy, zamiast na nie patrzeć?”. Odpowiedziałem: „Chodź, pokażę ci kogoś, kto buduje teleskopy”.

Dialog powinien rozwijać akcję albo pokazywać bohatera. Tutaj rozmowa prowadzi do kolejnego spotkania. Dwa „cześć” to jeszcze nie wydarzenie sezonu.

Następny krok

Schemat masz. Teraz temat z arkusza

Jeden z 16 tematów opowiadania z arkuszy CKE. Napisz pracę na czas, a jeśli temat nie pasuje, weź inny.

Krok 2 z 3: temat z arkusza

Czerwiec 2026 · termin dodatkowy

Pomogłeś mi odkryć, jakie to ważne. Napisz opowiadanie o przeżytej z bohaterem wybranej lektury obowiązkowej przygodzie, dzięki której zrozumiałeś, co naprawdę cenisz.

Weź ten temat

Wszystkie tematy opowiadania (16)Krok 3: cały arkusz na czas

Pytania

Najczęstsze pytania o opowiadanie

Czy dialog jest obowiązkowy?
Nie. Dialog jest jednym z dziesięciu elementów do wyboru. Co najmniej 6 elementów użytych z sensem to jeden z warunków zdobycia 5 punktów za elementy twórcze, a nie obowiązkowe minimum każdej pracy.
Ile wyrazów musi mieć opowiadanie?
Co najmniej 200. Przy 180 wyrazach lub mniej egzaminator ocenia tylko trzy pierwsze kryteria, więc możesz dostać najwyżej 9 z 20 punktów.
Czy mogę wybrać dowolną lekturę?
Jeśli polecenie pozwala wybrać lekturę obowiązkową, wybierz tę, którą dobrze znasz. Sprawdź też pozostałe wymagania: w przygodzie może być potrzebne konkretne wydarzenie albo przedmiot.
Czy mogę pisać w pierwszej osobie?
Tak. Większość tematów każe opisać Twoje spotkanie z bohaterem, więc narracja w pierwszej osobie jest naturalna.
Czy bohater może zachowywać się inaczej niż w książce?
Powinien zachować swoje cechy, bo to one dowodzą, że znasz lekturę. Jeśli się zmienia, pokaż w fabule, dlaczego.
Co jeśli praca nie odwołuje się do lektury obowiązkowej?
Jeśli polecenie wymaga lektury obowiązkowej, a w pracy nie odwołujesz się w ogóle do jej treści, całe wypracowanie otrzymuje 0 punktów. Samo podanie imienia bohatera nie pokazuje znajomości książki.

Sprawdzone u źródła

Na jakich dokumentach opiera się ta strona?

Wymagania i zasady oceniania pochodzą z informatora CKE, a zakres lektur z podstawy programowej MEN.

Ostatnie 14 dni

Popularne teraz

Wszystkie narzędzia