Jak napisać opowiadanie?
Wymyślasz własną przygodę z bohaterem lektury. Zobacz, za co są punkty i jak pokazać, że znasz książkę.
Na tej stronie
Co znajdziesz na tej stronie
Opowiadanie to drugi temat do wyboru na egzaminie. Tutaj zobaczysz, jak zbudować przygodę, za którą egzaminator da punkty.

- Za co są punkty. Cztery pytania, które zadaje sobie egzaminator.
- Tematy z egzaminów. Jak wyglądały ostatnie polecenia i co je łączy.
- Dziesięć elementów. Lista z zasad CKE, każdy element na przykładzie.
- Bohater lektury. Jak pokazać, że znasz książkę, i trzy lektury na start.
- Przykład. Całe opowiadanie z rozbiorem.
- Przed oddaniem pracy. Trzy potknięcia, które łatwo poprawić.
Stan: 23 września 2026 r. · Egzamin 2027 · Zobacz źródła
01 · Polecenie
Cztery rzeczy, które sprawdza egzaminator
Każda ma prosty test. Zobacz, co go zalicza, a co nie.
Czy to nowa przygoda z bohaterem lektury?
Piszesz własną historię. Streszczenie książki to nie opowiadanie.
Czy widać, że znasz lekturę?
Pokaż znajomość lektury przez zachowanie bohatera i szczegóły ze świata książki.
Czy masz co najmniej 6 z 10 elementów?
6 z 10
To jeden z warunków na 5 pkt za elementy twórcze. 4 elementy dają szansę na 3 pkt.
Czy praca ma co najmniej 200 wyrazów?
Do 180 wyrazów najwyżej 9 pkt. Przykład z tej strony ma 234.
Kiedy praca dostaje 0 punktów
Całe wypracowanie otrzymuje 0 punktów, jeśli ma formę inną niż wskazana w poleceniu albo pomija co najmniej dwa inne elementy polecenia. Zero za całość otrzymuje też praca w całości nie na temat, nieczytelna, bez rozwinięcia albo bez żadnego odwołania do treści lektury obowiązkowej, gdy wymaga tego polecenie.
Plagiat lub niesamodzielna praca mogą skutkować unieważnieniem egzaminu.
Kurs z polskiego
Zobacz kurs
02 · Tematy
Jak wyglądały tematy opowiadań?
W każdym z 16 arkuszy w tej bazie opowiadanie było drugim tematem. Od 2020 roku polecenia dotyczyły spotkania albo wspólnej przygody z bohaterem lektury obowiązkowej. Poniżej znajdziesz 5 ostatnich tematów, a wszystkie 16 są w bazie.
- czerwiec 2026, termin dodatkowyPomogłeś mi odkryć, jakie to ważne. Napisz opowiadanie o przeżytej z bohaterem wybranej lektury obowiązkowej przygodzie, dzięki której zrozumiałeś, co naprawdę cenisz.
- maj 2026, termin głównyNapisz opowiadanie o spotkaniu z bohaterem wybranej lektury obowiązkowej. Podczas wspólnej przygody znaleźliście przedmiot o niezwykłych właściwościach, dzięki któremu Wasza przygoda zakończyła się pomyślnie.
- czerwiec 2025, termin dodatkowyNapisz opowiadanie o Twoim spotkaniu z bohaterem lektury obowiązkowej, który przekonał Cię, że warto czynić świat lepszym.
- maj 2025, termin głównyWyobraź sobie, że spotkałeś bohatera jednej z lektur obowiązkowych. Podczas Waszej wspólnej przygody dokonał on czynu godnego podziwu. Napisz o tym opowiadanie.
- czerwiec 2024, termin dodatkowyWyobraź sobie, że jeden z bohaterów literackich z lektury obowiązkowej przeniósł się do Twojego świata. Napisz opowiadanie o Waszej wspólnej przygodzie, podczas której bohater literacki pomógł Ci rozwiązać jakiś problem.
03 · Elementy
Dziesięć elementów, z których wybierasz
Na liście CKE jest dziesięć elementów. Do 5 punktów za elementy twórcze potrzeba co najmniej 6 użytych z sensem, logicznego układu zdarzeń, sprawnie prowadzonej narracji i twórczego wykorzystania lektury. Przy 3 punktach wystarczą 4 elementy i prosta fabuła, ale narracja i kolejność zdarzeń nadal muszą być logiczne. Nie musisz wybierać konkretnego elementu, np. dialogu.
Element 1
Opis
Gęsta mgła połykała latarnie jedna po drugiej.
Pokazujesz, jak coś wygląda, brzmi albo pachnie.
Element 2
Charakterystyka bohatera
Przy biurku siedział chudy starzec o zaciśniętych ustach.
Wygląd i cechy postaci, najlepiej pokazane w działaniu.
Element 3
Czas akcji
W Wigilię, tuż po kolacji, wszystko się zaczęło.
Kiedy dzieje się historia: pora dnia, dzień, epoka.
Element 4
Miejsce akcji
Stałem w ciasnym kantorze w Londynie.
Gdzie dzieje się historia, na tyle konkretnie, żeby czytelnik to zobaczył.
Element 5
Zwrot akcji
Nagle drzwi same się otworzyły i zgasła świeca.
Nagła zmiana, która kieruje historię w inną stronę.
Element 6
Punkt kulminacyjny
Duch spojrzał prosto na mnie i wszystko ucichło.
Moment największego napięcia, gdy rozstrzyga się najważniejszy konflikt.
Element 7
Puenta
Zrozumiałem, że każdy może stać się Scrooge’em, jeśli przestanie się dzielić.
Zaskakujące albo mądre zakończenie, które zostaje w głowie.
Element 8
Dialog
Scrooge warknął: „Jeśli przyszedłeś po datek, to nic z tego!”. Odpowiedziałem: „Nie chcę pieniędzy. Proszę tylko o trochę węgla dla Boba”.
Rozmowa bohaterów, która popycha akcję albo pokazuje postać.
Element 9
Monolog
Pomyślałem: „Przecież wiem, co go dziś czeka”.
Samodzielna wypowiedź bohatera, także zapis jego myśli.
Element 10
Retrospekcja
Przypomniało mi się, jak rok temu nie chciałem pożyczyć bratu gry.
Powrót do wydarzeń z przeszłości.
04 · Bohater lektury
Jak pokazać, że znasz lekturę
Każdy temat wymaga, żeby praca dowodziła znajomości lektury. Samo imię bohatera nie wystarczy.
- Cechy w działaniu
- Pokaż cechy bohatera w jego zachowaniu. Scrooge przed przemianą liczy każdy grosz, a Mały Książę nie odpuszcza raz zadanego pytania.
- Zdarzenie z lektury
- Bohater wspomina albo przeżywa scenę z książki, np. Scrooge drży na myśl o wizycie ducha Marleya.
- Szczegół ze świata lektury
- Miejsce, przedmiot albo postać z drugiego planu: kantor Scrooge’a, róża Małego Księcia, Bob Cratchit przy świecy.
Trzy lektury na dobry start
Kamienie na szaniec
Opowieść wigilijna
Mały Książę
Te same trzy lektury co przy rozprawce dobrze sprawdzają się w opowiadaniu, bo ich bohaterów łatwo wpleść we własną przygodę.
05 · Przykład
Przykładowe opowiadanie z rozbiorem
Tak wygląda cała praca. Zwróć uwagę, że szczegóły z lektury są wplecione w akcję, a nie opowiedziane osobno.
Polecenie · Egzamin ósmoklasisty, maj 2022
„Napisz opowiadanie o spotkaniu z jednym z bohaterów wybranej lektury obowiązkowej. Wspólna przygoda skłoniła Cię do refleksji, że warto było przenieść się do świata przedstawionego tej lektury. Wypracowanie powinno dowodzić, że dobrze znasz wybraną lekturę obowiązkową.”
Początek
W Wigilię, tuż po kolacji, zasnąłem nad „Opowieścią wigilijną”, którą mieliśmy przeczytać na polski. Obudził mnie przenikliwy chłód i zapach dymu. Stałem w ciasnym kantorze w Londynie. Za oknem gęsta mgła połykała latarnie, a w kominku tlił się jeden marny węgielek.
Rozwinięcie
Przy biurku siedział chudy starzec o ostrym nosie i zaciśniętych ustach. Od razu go poznałem: Ebenezer Scrooge. W kącie jego pomocnik, Bob Cratchit, grzał dłonie nad świecą, bo szef żałował mu węgla. Scrooge warknął: „Kim jesteś? Jeśli przyszedłeś po datek, to nic z tego!”. Odpowiedziałem: „Nie chcę pieniędzy. Proszę tylko o trochę węgla dla Boba”. Pomyślałem: „Przecież wiem, co go dziś czeka. Czy mogę mu jakoś pomóc?” Przypomniało mi się, jak rok temu nie chciałem pożyczyć bratu nowej gry, choć leżała nieużywana.
Rozwinięcie
Wieczorem poszedłem za Scrooge’em do jego ponurego domu. Nagle, gdy siedział przy kominku, rozległ się brzęk łańcuchów i w pokoju pojawił się duch Jakuba Marleya, jego zmarłego wspólnika. Duch spojrzał prosto na mnie i powiedział: „Ty też możesz wybrać, jakim człowiekiem zostaniesz”. Scrooge zbladł. Ja pomyślałem o bracie i o tym, jak potraktowałem go rok wcześniej.
Zakończenie
W tej samej chwili obudziłem się we własnym łóżku, z książką na kołdrze. Rano pierwszy raz sam zaproponowałem bratu swoją grę, a on patrzył na mnie jak na ducha. Wiem już, że warto było przenieść się do świata Dickensa: dopiero tam zobaczyłem, jak łatwo zamienić się w Scrooge’a i jak niewiele trzeba, żeby tego uniknąć.
Elementy w tej pracy: 10 z 10
- Opis
- Charakterystyka bohatera
- Czas akcji
- Miejsce akcji
- Zwrot akcji
- Punkt kulminacyjny
- Puenta
- Dialog
- Monolog
- Retrospekcja
06 · Przed oddaniem pracy
Sprawdź opowiadanie, zanim je oddasz
Te zdania łatwo napisać w pośpiechu. Pod każdym masz wersję, która lepiej działa w opowiadaniu.
W „Opowieści wigilijnej” Scrooge był skąpcem, którego odwiedziły trzy duchy.
Scrooge chwycił mnie za rękaw i syknął: „Nie dotykaj mojego węgla!”
Streszczenie opowiada książkę. W opowiadaniu historia dzieje się na Twoich oczach, a lektura jest jej tłem.
Spotkałem Małego Księcia i poszliśmy na spacer.
Mały Książę nie dał mi spokoju, dopóki nie odpowiedziałem na jego pytanie.
Imię to za mało. Bohater ma zachowywać się tak, jak go znasz z książki.
Powiedział: „Cześć”. Odpowiedziałem: „Cześć”. Potem poszliśmy dalej.
Mały Książę zapytał: „Czy u was dorośli też liczą gwiazdy, zamiast na nie patrzeć?”. Odpowiedziałem: „Chodź, pokażę ci kogoś, kto buduje teleskopy”.
Dialog powinien rozwijać akcję albo pokazywać bohatera. Tutaj rozmowa prowadzi do kolejnego spotkania. Dwa „cześć” to jeszcze nie wydarzenie sezonu.
Następny krok
Schemat masz. Teraz temat z arkusza
Jeden z 16 tematów opowiadania z arkuszy CKE. Napisz pracę na czas, a jeśli temat nie pasuje, weź inny.
Krok 2 z 3: temat z arkuszapotem cały arkusz
Czerwiec 2026 · termin dodatkowy
Pomogłeś mi odkryć, jakie to ważne. Napisz opowiadanie o przeżytej z bohaterem wybranej lektury obowiązkowej przygodzie, dzięki której zrozumiałeś, co naprawdę cenisz.
Wszystkie tematy opowiadania (16)Krok 3: cały arkusz na czas
Pytania
Najczęstsze pytania o opowiadanie
- Czy dialog jest obowiązkowy?
- Nie. Dialog jest jednym z dziesięciu elementów do wyboru. Co najmniej 6 elementów użytych z sensem to jeden z warunków zdobycia 5 punktów za elementy twórcze, a nie obowiązkowe minimum każdej pracy.
- Ile wyrazów musi mieć opowiadanie?
- Co najmniej 200. Przy 180 wyrazach lub mniej egzaminator ocenia tylko trzy pierwsze kryteria, więc możesz dostać najwyżej 9 z 20 punktów.
- Czy mogę wybrać dowolną lekturę?
- Jeśli polecenie pozwala wybrać lekturę obowiązkową, wybierz tę, którą dobrze znasz. Sprawdź też pozostałe wymagania: w przygodzie może być potrzebne konkretne wydarzenie albo przedmiot.
- Czy mogę pisać w pierwszej osobie?
- Tak. Większość tematów każe opisać Twoje spotkanie z bohaterem, więc narracja w pierwszej osobie jest naturalna.
- Czy bohater może zachowywać się inaczej niż w książce?
- Powinien zachować swoje cechy, bo to one dowodzą, że znasz lekturę. Jeśli się zmienia, pokaż w fabule, dlaczego.
- Co jeśli praca nie odwołuje się do lektury obowiązkowej?
- Jeśli polecenie wymaga lektury obowiązkowej, a w pracy nie odwołujesz się w ogóle do jej treści, całe wypracowanie otrzymuje 0 punktów. Samo podanie imienia bohatera nie pokazuje znajomości książki.
Sprawdzone u źródła
Na jakich dokumentach opiera się ta strona?
Wymagania i zasady oceniania pochodzą z informatora CKE, a zakres lektur z podstawy programowej MEN.
19 400+ uczniów
Popraw wynik z polskiego
Cały materiał na E8 w nagraniach i zadaniach. Średnia poprawa wyniku kursantów: +28%.
- Język polskiDla tej stronyŚredni wzrost: +28%
- MatematykaŚredni wzrost: +35%
- Język angielskiŚredni wzrost: +42%
CKE
Oparte na arkuszach
15k+
Uczniów
4.9/5
Opinie

Premium E8
Kurs E8 z polskiego
Kompletne przygotowanie do egzaminu.
- 14 dni na zwrotBezpieczeństwo zakupu.
- Gwarancja pierwszego wyboruDostajesz się albo zwracamy pieniądze.


