Polski · E8 2027

Jak napisać przemówienie?

Umiesz rozprawkę? Masz bazę. Tutaj też uzasadniasz stanowisko, ale zwracasz się bezpośrednio do słuchaczy.

01 · Polecenie

Za co dostajesz punkty w przemówieniu

Za przemówienie możesz dostać 20 punktów w ośmiu kryteriach. W kryterium realizacji tematu egzaminator sprawdza też zwrot do słuchaczy i cechy przemówienia.

2 pkt
ZwrotCechaCecha

Zwracasz się do słuchaczy i stosujesz co najmniej dwie różne cechy przemówienia, każdą przynajmniej raz. Uwzględniasz wszystkie pozostałe elementy polecenia i piszesz w całości na temat.

1 pkt
ZwrotCechaalboCechaCechaalboZwrot

Warunek dotyczący formy spełnia zwrot do słuchaczy i jedna cecha, dwie różne cechy bez zwrotu albo sam zwrot. Jeden punkt przewidziano też za pominięcie jednego innego elementu polecenia lub fragmenty nie na temat. Nadal obowiązują zasady zera za całą pracę opisane poniżej.

0 pkt
Rozprawka

Piszesz w innej formie niż przemówienie albo pomijasz co najmniej dwa inne elementy polecenia. Zero za realizację tematu oznacza zero za całe wypracowanie.

Reszta tak samo jak w rozprawce

Uzasadnij stanowisko, odwołaj się do utworów wymaganych w poleceniu i napisz co najmniej 200 wyrazów.

Całe wypracowanie otrzymuje 0 punktów, jeśli ma formę inną niż wskazana w poleceniu albo pomija co najmniej dwa inne elementy polecenia. Zero za całość otrzymuje też praca w całości nie na temat, nieczytelna, bez rozwinięcia albo bez żadnego odwołania do treści lektury obowiązkowej, gdy wymaga tego polecenie.

32 tematy w bazieWszystkie tematy wypracowań
Jeśli chcesz więcej

Kurs z polskiego

Zobacz kurs

02 · Zmiana

Umiesz rozprawkę? Masz bazę

Znasz już układ pracy i sposób uzasadniania stanowiska. W przemówieniu wykorzystujesz je, żeby przekonać słuchaczy.

Zostaje z rozprawki

  • StanowiskoTak samo jasne jak w rozprawce, już we wstępie.
  • Argumenty z lekturTe same sceny i ci sami bohaterowie.
  • Wstęp, rozwinięcie, zakończenieUkład pracy się nie zmienia.

Dochodzi w przemówieniu

  • Zwrot do słuchaczyMówisz do nich wprost, np. „Koleżanki i koledzy!”.
  • Dwie różne cechy przemówieniaCo najmniej dwie, np. pytanie retoryczne, tryb rozkazujący albo formy „my” i „wy”. Tego wymaga CKE.
  • Wezwanie na koniecPo podsumowaniu argumentów możesz wezwać słuchaczy do działania.

04 · Cechy

Zwrot i dwie cechy z tej listy

To zamknięta lista z zasad oceniania CKE. Oprócz zwrotu do słuchaczy użyj co najmniej dwóch różnych cech, każdej przynajmniej raz.

  • Obowiązkowy

    Zwrot do słuchaczy

    Koleżanki i koledzy!

    Zwracasz się do osób z polecenia. Najbezpieczniej na samym początku.

  • Cecha 1

    Środki retoryczne

    Czy naprawdę warto czekać, aż ktoś inny zrobi to za nas?

    Na przykład pytanie retoryczne albo wykrzyknienie. Nie czekasz na odpowiedź, tylko pobudzasz słuchaczy.

  • Cecha 2

    Tryb rozkazujący

    Wyobraźcie sobie szkołę, w której nikt nikomu nie pomaga.

    Wzywasz słuchaczy do działania albo do chwili namysłu.

  • Cecha 3

    Formy „my” i „wy” czasowników

    Wszyscy znamy to uczucie przed ważnym sprawdzianem.

    Czasownik w 1. albo 2. osobie liczby mnogiej łączy Ciebie ze słuchaczami.

  • Cecha 4

    Zaimki „my” i „wy”

    To od nas zależy, jaka będzie ta klasa.

    Na przykład „nas”, „nasz”, „wasz”. Mówisz o wspólnej sprawie, a nie o sobie.

  • Cecha 5

    Zjednywanie słuchaczy

    Wiem, że jesteście zmęczeni po lekcjach, ale dajcie mi dwie minuty.

    Pokazujesz, że rozumiesz odbiorców. Łatwiej wtedy przyjmą Twoje argumenty.

05 · Przykład

Przykładowe przemówienie z rozbiorem

Tak wygląda cała praca. Zwróć uwagę, że cechy przemówienia są rozłożone od wstępu do zakończenia.

Polecenie · Egzamin ósmoklasisty, maj 2025

„Napisz przemówienie, w którym przekonasz rówieśników, że przyjaźń między dwiema osobami to rodzaj harmonii, która potrafi połączyć zupełnie różne charaktery. W argumentacji odwołaj się do wybranej lektury obowiązkowej oraz do innego utworu literackiego.”

Autorski przykład CNB · 226 wyrazów

Wstęp

Koleżanki i koledzy! Czy zdarzyło się Wam przyjaźnić z kimś, kto jest zupełnie inny niż Wy? Wiem, że wielu z Was szuka przyjaciół podobnych do siebie, bo tak jest łatwiej. Przekonam Was jednak, że przyjaźń dwóch różnych osób działa jak harmonia w muzyce: każdy gra inny dźwięk, a razem brzmią najpiękniej.

Rozwinięcie: argument 1

Różne charaktery nie osłabiają przyjaźni, tylko ją uzupełniają. Weźmy Alka i Zośkę z „Kamieni na szaniec” Aleksandra Kamińskiego. Alek był wesoły, brawurowy i pełen pomysłów, a Zośka poważny i rozważny. Gdy gestapo aresztowało Rudego, obaj wzięli udział w akcji pod Arsenałem, żeby odbić przyjaciela. Odwaga jednego i rozwaga drugiego dały im siłę, której żaden nie miałby w pojedynkę.

Rozwinięcie: argument 2

Dzięki różnicom przyjaciele uczą się od siebie tego, czego sami nie potrafią. Tak było w „Małym Księciu” Antoine’a de Saint-Exupéry’ego. Książę był niecierpliwy i ciągle w drodze, a Lis ostrożny i przywiązany do swojego miejsca. To Lis poprosił, żeby Książę go oswoił, i nauczył go, że na przyjaźń potrzeba czasu. Dzięki temu Książę zrozumiał, dlaczego jego róża jest wyjątkowa. Zobaczcie: inne spojrzenie przyjaciela pomogło Małemu Księciu zrozumieć własne uczucia.

Zakończenie

Te dwie przyjaźnie uczą nas, że w przyjaźni nie chodzi o to, by być takim samym, tylko o to, by łączyć różnice w jedną całość. Dlatego nie szukajcie przyjaciół tylko wśród osób podobnych do Was. Dajcie szansę komuś, kto myśli inaczej. Może właśnie z nim stworzycie najpiękniejszą harmonię.

Zakreślone: zwrot do słuchaczy i cechy przemówienia. Podkreślone: argument. Po argumencie idzie scena z lektury i wniosek, tak jak w rozprawce. Nie ucz się tej pracy na pamięć: przepisanie cudzego tekstu może unieważnić egzamin.

Co jest w tej pracy

  • Zwrot do słuchaczy
  • Środki retoryczne
  • Zjednywanie słuchaczy
  • Tryb rozkazujący
  • Zaimki „my” i „wy”

06 · Zwroty

Jak zacząć każdą część przemówienia?

Zwroty zwykłe i bezpieczne masz tutaj za darmo. Najlepszy poziom, „Polecam”, czeka w kursie. Wybierz część pracy i zobacz swoją drabinkę.

Im wyżej, tym dojrzalej brzmi Twoja praca

  1. Poziom 1 · W kursiePolecam
  2. Poziom 2 · Za darmoBezpieczne
    Bezpieczne zwroty: wstęp

    Drodzy koledzy i koleżanki!

    Chciałbym zwrócić Waszą uwagę na [problem].

    Chciałbym Was przekonać, że [teza].

    Proste i neutralne. Pasują do każdego tematu, więc łatwo ruszyć dalej.
    Poziom 3 · Za darmoZwykłe
    Zwykły zwrot w zdaniu: wstęp

    Witajcie! Dzisiaj opowiem Wam, czym jest dla mnie przyjaźń.

    Inny zwykły zwrot: Dzisiaj powiem Wam, że… Działa, ale brzmi zwyczajnie.

07 · Przed oddaniem pracy

Sprawdź przemówienie, zanim je oddasz

Te zdania łatwo napisać w pośpiechu. Pod każdym masz wersję, która lepiej brzmi w przemówieniu.

Do poprawy: rozprawka z doklejonym powitaniem

Drodzy koledzy! Uważam, że przyjaźń jest ważna. Pierwszym argumentem jest to, że przyjaciele sobie pomagają.

Koleżanki i koledzy! Czy zdarzyło się Wam przyjaźnić z kimś zupełnie innym niż Wy?

Sam zwrot na początku to za mało. Potrzebujesz jeszcze dwóch różnych cech przemówienia, najlepiej w różnych częściach pracy.

Do poprawy: zwrot nie do tych słuchaczy

Szanowni Państwo! Chcę dziś porozmawiać o przyjaźni.

Koleżanki i koledzy! Chcę dziś porozmawiać o przyjaźni.

Polecenie mówi, do kogo przemawiasz. Rówieśników nie witasz jak gości na akademii.

Do poprawy: podziękowanie zamiast zakończenia

Dziękuję za uwagę.

Przyjaźń może łączyć osoby o różnych charakterach, bo dzięki różnicom uczą się od siebie i wspierają w trudnościach. Dlatego dajcie szansę komuś, kto myśli inaczej niż Wy.

Samo podziękowanie niczego nie podsumowuje. Najpierw zbierz argumenty we wniosek, potem możesz wezwać słuchaczy do działania.

Następny krok

Schemat masz. Teraz temat z arkusza

Jeden z 5 tematów przemówienia z arkuszy CKE. Napisz pracę na czas, a jeśli temat nie pasuje, weź inny.

Krok 2 z 3: temat z arkusza

Czerwiec 2026 · termin dodatkowy

Napisz przemówienie, w którym przekonasz rówieśników, że warto dążyć do poznawania czegoś nowego.

Weź ten temat

Wszystkie tematy przemówienia (5)Krok 3: cały arkusz na czas

Pytania

Najczęstsze pytania o przemówienie

Czy przemówienie ocenia się inaczej niż rozprawkę?
Obie formy mają osiem kryteriów i są warte 20 punktów. W przemówieniu pełne 2 punkty za realizację tematu wymagają zwrotu do słuchaczy i co najmniej dwóch różnych cech przemówienia. Trzeba też uwzględnić pozostałe elementy polecenia i pisać w całości na temat.
Co jeśli napiszę rozprawkę zamiast przemówienia?
Całe wypracowanie otrzyma 0 punktów. Niezgodna forma oznacza zero za realizację tematu, a wtedy egzaminator przyznaje zero również we wszystkich pozostałych kryteriach.
Ile wyrazów musi mieć przemówienie?
Co najmniej 200, tak jak rozprawka. Przy 180 wyrazach lub mniej egzaminator ocenia tylko trzy pierwsze kryteria, więc możesz dostać najwyżej 9 z 20 punktów.
Czy muszę się przywitać i podziękować?
Wymagany jest zwrot do słuchaczy, np. „Koleżanki i koledzy!”. Podziękowanie możesz dodać na końcu, ale nie zastąpi zakończenia.
Czy apel na końcu jest obowiązkowy?
Nie. Najpierw podsumuj argumenty. Apel w trybie rozkazującym to jednak dobra okazja, żeby dołożyć jedną z cech przemówienia.
Czy mogę użyć tych samych lektur co w rozprawce?
Tak, jeśli pasują do tematu i spełniają wymagania polecenia. Z lektur dobierasz przykłady do argumentów tak samo jak w rozprawce.

Sprawdzone u źródła

Na jakich dokumentach opiera się ta strona?

Ogólne zasady oceniania podaje informator CKE. Wymagania dotyczące cech przemówienia sprawdzisz w zasadach oceniania arkuszy z maja 2025 i 2026. Zakres lektur określa podstawa programowa MEN.

Ostatnie 14 dni

Popularne teraz

Wszystkie narzędzia