Wszystkie arkusze z języka polskiego
Arkusz egzaminacyjny

Egzamin ósmoklasisty 2026 - termin dodatkowy - język polski

Pełna treść zadań, odpowiedzi i rozwiązania krok po kroku. Rozwiązuj i sprawdzaj się na bieżąco.

Zapisuj swój postępZobaczysz, co masz już policzone.
Twój Wynik
0%(0/25 pkt)
Tekst źródłowy

Przeczytaj tekst i wykonaj zadania.

Henryk Sienkiewicz

W PUSTYNI I W PUSZCZY

Przez następne trzy dni jechali wciąż wąwozem i zawsze w górę. Dni były przeważnie upalne, noce na przemian chłodne albo parne. Zbliżała się pora dżdżysta1. Zza widnokręgu wysuwały się tu i ówdzie chmury, białe jak mleko, ale głębokie i zawalne2. Stronami widać było już smugi dżdżu i dalekie tęcze. Nad ranem trzeciego dnia jedna z takich chmur pękła nad ich głowami jak beczka, z której zleciała obręcz, i pokropiła ich ciepłym i obfitym, ale na szczęście krótkotrwałym deszczem. Potem pogoda uczyniła się jednak piękna i mogli jechać dalej. [...] Podróż w odświeżonym powietrzu nie była wcale uciążliwa, a obfitość zwierzyny i wody usuwała obawę głodu i pragnienia. W ogóle szło im łatwiej, niż się spodziewali, toteż Stasia nie opuszczał dobry humor i jadąc obok dziewczynki, gwarzył z nią wesoło, a chwilami i żartował:

– Wiesz co, Nel – mówił – gdy na chwilę zatrzymali konie pod wielkim drzewem chlebowym, z którego Kali z Meą obcinali podobne do ogromnych melonów owoce – czasem mi się zdaje, że ja jestem błędny rycerz.

– A co to jest błędny rycerz? – zapytała Nel, zwracając ku niemu swą śliczną główkę.

– Dawno, dawno temu, w średnich wiekach, byli tacy rycerze, którzy jeździli po świecie i szukali przygód. Walczyli z olbrzymami i smokami i wiesz? Każdy miał swoją damę, którą opiekował się i której bronił.

– To ja jestem taka dama?

Staś zastanowił się przez chwilę, po czym odrzekł:

– Nie – tyś na to za mała. Tamte wszystkie były dorosłe.

I ani przez głowę mu nie przeszło, że może żaden błędny rycerz nie uczynił tyle dla swojej damy, ile on dla tej małej siostrzyczki – po prostu wydawało mu się, że to, co czynił, rozumiało się samo przez się.

Lecz Nel uczuła się pokrzywdzona jego słowami, więc wysunąwszy z nadąsaną minką usta, rzekła:

– A mówiłeś raz w pustyni, że postąpiłam jak osoba trzynastoletnia? Aha!

– No to raz, ale masz lat osiem.

– To za dziesięć lat będę miała osiemnaście!

– Wielka rzecz! A ja dwudziesty czwarty! W takim wieku człowiek nie myśli już o żadnych damach, bo ma co innego do roboty. Rozumie się!

– A co będziesz robił?

– Będę inżynierem albo marynarzem, albo jeśli w Polsce będzie wojna, to pójdę się bić jak mój ojciec.

Ona zaś spytała niespokojnie:

– Ale wrócisz do Port Saidu?

– Pierwej musimy tam powrócić oboje.

– Do tatusia! – odpowiedziała dziewczynka.

I oczy jej zamgliły się smutkiem i tęsknotą. Na szczęście nadleciało w tej chwili stadko prześlicznych papug z różowymi głowami i z różową podszewką pod spodem skrzydeł. Dzieci zapomniały natychmiast o poprzedniej rozmowie i poczęły śledzić oczyma ich lot.

Henryk Sienkiewicz, W pustyni i w puszczy, Warszawa 1997.

1 Dżdżysta – deszczowa.

2 Chmury zawalne – chmury potężne, gęste.

[435 wyrazów]

Zad. 1 (0-1)

Która z poniższych informacji jest zgodna z przytoczonym fragmentem utworu W pustyni i w puszczy? Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych.

Zad. 2 (0-1)

Na podstawie przytoczonego fragmentu utworu W pustyni i w puszczy oceń prawdziwość poniższych stwierdzeń. Wybierz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.

Zdania do oceny: prawda lub fałsz
Staś nie uważał opieki nad Nel za coś nadzwyczajnego.
Według Stasia wiek Nel nie przeszkadza jej w byciu damą.
Zad. 3 (0-1)

Na podstawie przytoczonego fragmentu utworu W pustyni i w puszczy dokończ zdanie. Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych.

W czasie rozmowy ze Stasiem Nel

Zad. 4 (0-1)

W przytoczonym fragmencie utworu W pustyni i w puszczy pojawia się stwierdzenie: toteż Stasia nie opuszczał dobry humor. Podaj dwie przyczyny dobrego samopoczucia bohatera, jakie zostały zaprezentowane w tekście. Nie cytuj sformułowań z fragmentu utworu.

•
•
Jeśli chcesz więcej

Kurs z polskiego

Zobacz kurs
Zad. 5 (0-1)

Która z informacji dotycząca błędnych rycerzy nie pojawia się w wypowiedzi Stasia? Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych.

Zad. 6 (0-3)

Przeczytaj poniższy fragment utworu.

KLARA W dawnych czasach rycerz prawy, Lubo zdobion wieńcem sławy, Lubo staczał krwawe boje, Nim oświadczył miłość swoję – Ku czci drogiej swej kochanki W turniejowe stawał szranki. […] Zaś śmiałości – w tym sposobie Da mi dowód, kto dać zechce: W oddalonej stąd krainie Jadowity potwór słynie, Najmężniejszym trwogą bywa – Krokodylem się nazywa. Niech go schwyci i przystawi, Moje oko nim zabawi; Bom ciekawa jest nad miarę Widzieć żywą tę poczwarę. To jest wolą niewzruszoną – A kto spełni, co ja każę, Ten powiedzie przed ołtarze. Tego tylko będę żoną.

6.1. Podaj tytuł utworu, z którego pochodzi powyższy fragment.

Tytuł:

6.2. Napisz, do kogo Klara kieruje swoje słowa.

6.3. Na podstawie znajomości całego utworu, z którego pochodzi powyższy fragment, napisz, czy osobę, do której Klara kieruje swoje słowa, można nazwać rycerzem w takim znaczeniu, o jakim wspomina Staś w swojej rozmowie z Nel. Uzasadnij swoją odpowiedź.

Zad. 7 (0-1)

Uzupełnij poniższe zdanie. Wybierz odpowiedź spośród oznaczonych literami A i B oraz odpowiedź spośród oznaczonych literami C i D.

Występujący w ostatnim zdaniu przytoczonego fragmentu W pustyni i w puszczy wyraz ich jest i odnosi się do wyrazu użytego w zdaniu wcześniejszym.

Jak sprawdzić, czym jest wyraz i do czego się odnosi?
Część mowy

Czy wyraz zastępuje nazwę osoby lub rzeczy, czy tylko łączy inne wyrazy?

Zaimek zastępuje nazwę, a przyimek łączy się z innym wyrazem i pokazuje relację, np. miejsce albo kierunek.

Poprzednie zdanie

Który rzeczownik ma tę samą liczbę i pasuje do sensu zdania?

Wróć do zdania wcześniej i sprawdź, jaki wyraz może zostać zastąpiony przez analizowany zaimek.

W neutralnym przykładzie „Ptaki odleciały. Śledziliśmy ich lot” wyraz „ich” zastępuje nazwę ptaków.

8
Zadanie 8
Temat: Interpunkcjazadanie otwarte
Zad. 8 (0-1)

Uczniowie w ramach projektu przygotowali krótkie notatki dotyczące utworu W pustyni i w puszczy. W jednej z notatek zabrakło trzech przecinków. Uzupełnij poniższy zapis tak, aby był zgodny z zasadami interpunkcji.

Afryki, Afryki”. Rawlison, Mahdiego. odwagą. ojców.

Kliknij wyraz, po którym brakuje przecinka. Drugie kliknięcie go usuwa.

Jeśli chcesz więcej

Kurs z polskiego

Zobacz kurs
Zad. 9 (0-2)

Obejrzyj poniższe plakaty do spektaklu teatralnego Balladyna.

1.

Plakat 1: na beżowym, postarzonym tle u góry ciemny napis „Balladyna”, z którego spływają krople. Złotą koronę przebija od góry sztylet, po ostrzu pod koroną spływa krew. Po lewej stronie korony leży zwinięty ciemny wąż z wysuniętym językiem, a wokół rozsypane są czerwone maliny. Na dole napis „TEATR WSPÓŁCZESNY W KRAKOWIE”.

https://teatrkrakow.pl

2.

Plakat 2: tło w szaro-zielony wzór moro. U góry logo „teatr mały w manufakturze”, pod nim napis „JULIUSZ SŁOWACKI” i duży napis „BALLADYNA”, w którego literach widać nagie drzewa i lecące ptaki. Na środku leży duża malina, a spod niej rozlewa się czerwona plama przypominająca krew. Na dole lista realizatorów i aktorów, napis „premiera 17 października 2014” i adres „www.teatr-maly.pl”.

https://teatrlalek.olsztyn.pl

Który plakat – Twoim zdaniem – lepiej nawiązuje do treści utworu Balladyna Juliusza Słowackiego? Uzasadnij swój wybór. W uzasadnieniu odwołaj się do dwóch elementów graficznych widocznych na wybranym przez Ciebie plakacie.

Wybieram plakat oznaczony numerem

Uzasadnienie:
Tekst źródłowy

Przeczytaj tekst i wykonaj zadania.

Katarzyna Olbrycht

DO CZEGO W ROZWOJU CZŁOWIEKA POTRZEBNE JEST PIĘKNO?

Jest tyle piękna, o które musimy się troszczyć.

Charlie Mackesy

Choć tytułowe pytanie tekstu brzmi dosyć prowokacyjnie, zawiera wyraźną tezę: tak, piękno jest potrzebne, a nawet niezbędne w rozwoju człowieka.

Uznawanie mocnej pozycji piękna kojarzy się w dzisiejszej kulturze raczej z odległą przeszłością, głównie z tradycją grecką. Jest to skojarzenie w pełni zasadne, ponieważ jesteśmy w ogromnym stopniu, mniej lub bardziej świadomie, dziedzicami myśli starożytnych Greków. Tradycja grecka rozróżniała piękno wysokie (piękno duchowe, moralne, ideę piękna) oraz piękno niższe (piękno uchwytne za pomocą zmysłów – wygląd, uroda, kształt).

Piękno obejmowało więc wszystkie dziedziny życia: obyczaje i myśli, zachowania i działania, przyrodę i rzeczy. Ślady tego myślenia spotykamy w języku do dzisiejszego dnia. Nie budzi większych wątpliwości ogólny sens nie tylko określeń „piękno przyrody” bądź „piękny widok”, ale i „piękny człowiek” (nie w sensie urody, ale postawy życiowej), „piękny charakter”, „piękne zachowanie”, „piękne życie”.

Codzienne funkcjonowanie dowodzi niezbędności tej kategorii. Przypomnijmy chociażby spontaniczne okrzyki astronautów, kiedy osiągnęli cel swojego lotu – Księżyc. W 1968 roku jeden z nich, Frank Borman1, dzielił się z mieszkańcami Ziemi swoim zachwytem: „To jest najpiękniejszy widok, jaki kiedykolwiek oglądałem, zapierający dech w piersiach”. W lipcu 1969 roku uczestnik kolejnego lotu – Neil Armstrong2 wykrzyknął: „Oto Księżyc… Jego surowe piękno robi wrażenie”, a drugi, Edwin Aldrin, zawołał: „Tu jest pięknie, pięknie!”.

Zarówno kontakt z pięknem wyższym (duchowym), jak i pięknem niższym (uchwytnym za pomocą zmysłów) buduje człowieczeństwo. Oba, równocześnie realizowane, pogłębiają potrzebę piękna, otwierają coraz to nowe drogi odkrywania go i stwarzania warunków do jego przejawiania się w świecie.

Piękno, obok prawdy i dobra, jest wartością wyższą, jedną z trzech wielkich wartości. Tym wartościom towarzyszy założenie, że nie mogą być one traktowane użytecznie, czyli nie mogą być jedynie „przydatne”, służyć do czegoś. Powinny być celem pragnień i dążeń. Dlatego tytułowe pytanie można uznać za nieco prowokacyjne, ale prowadzące do lepszego zrozumienia zjawiska i tajemnicy piękna. Potrzeba kontaktu z pięknem odbieranym, przeżywanym, tworzonym jest zatem bardzo ważna w rozwoju. Niezwykle ważne są doświadczenia piękna przeżywanego już w dzieciństwie odkrywanego w kontaktach z różnymi jego odmianami, a w okresie młodości poszukiwanego coraz bardziej świadomie, samodzielnie, krytycznie.

Na podstawie: Katarzyna Olbrycht, Do czego w rozwoju człowieka potrzebne jest piękno?, „Hejnał Oświatowy”, nr 5/203/2021.

1 Frank Borman – amerykański astronauta, był członkiem załogi statku kosmicznego, który pierwszy w historii wszedł na orbitę wokół Księżyca.

2 Neil Armstrong, Edwin Aldrin – amerykańscy astronauci, którzy jako pierwsi ludzie stanęli na Księżycu.

[403 wyrazy]

Zad. 10 (0-2)

Uzupełnij poniższy tekst w taki sposób, aby stanowił streszczenie tekstu Katarzyny Olbrycht.

W swoim tekście Katarzyna Olbrycht podejmuje temat
.
Autorka rozpoczyna od
i wyjaśnia
.
W zakończeniu wyraża przekonanie
.
Zanim uzupełnisz streszczenie
Temat całego tekstu
Jakie jedno zagadnienie łączy tytuł oraz wszystkie akapity?
Punkt wyjścia rozważań
Jaką główną myśl autorka stawia na początku, zanim przechodzi do przykładów?
Rozwinięcie tematu
Jaką zmianę w sposobie rozumienia głównego pojęcia pokazuje dalsza część tekstu?
Końcowy wniosek
Co autorka uznaje za ważne w rozwoju człowieka od dzieciństwa do młodości?

Każda fraza musi pasować gramatycznie do gotowego zdania. Zapisz sens własnymi słowami, zamiast przepisywać całe zdania.

Zad. 11 (0-1)

Na które z poniższych pytań znajdziesz odpowiedź w 2. akapicie tekstu Katarzyny Olbrycht? Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych.

Akapit pod ręką

Akapit 2

Uznawanie mocnej pozycji piękna kojarzy się w dzisiejszej kulturze raczej z odległą przeszłością, głównie z tradycją grecką. Jest to skojarzenie w pełni zasadne, ponieważ jesteśmy w ogromnym stopniu, mniej lub bardziej świadomie, dziedzicami myśli starożytnych Greków. Tradycja grecka rozróżniała piękno wysokie (piękno duchowe, moralne, ideę piękna) oraz piękno niższe (piękno uchwytne za pomocą zmysłów – wygląd, uroda, kształt).

Katarzyna Olbrycht, Do czego w rozwoju człowieka potrzebne jest piękno?

Zad. 12 (0-1)

Na podstawie tekstu Katarzyny Olbrycht oceń prawdziwość podanych stwierdzeń. Wybierz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.

Zdania do oceny: prawda lub fałsz
Z tekstu wynika, że potrzeba kontaktu z pięknem nie może być realizowana w życiu codziennym.
Z tekstu wynika, że człowiek potrzebuje kontaktu z pięknem tylko w dzieciństwie.
Jeśli chcesz więcej

Kurs z polskiego

Zobacz kurs
Zad. 13 (0-1)

Na podstawie tekstu Katarzyny Olbrycht oceń prawdziwość podanych stwierdzeń. Wybierz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.

Zdania do oceny: prawda lub fałsz
Na pytanie zawarte w tytule autorka udziela odpowiedzi w drugim akapicie tekstu.
Motto poprzedzające tekst Katarzyny Olbrycht wskazuje na potrzebę pielęgnowania otaczającego nas piękna.
Zad. 14 (0-1)

Na podstawie tekstu Katarzyny Olbrycht dokończ zdanie. Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych.

Sformułowanie piękno jest wartością wyższą w kontekście akapitu 6. oznacza, że

Akapit pod ręką

Akapit 6

Piękno, obok prawdy i dobra, jest wartością wyższą, jedną z trzech wielkich wartości. Tym wartościom towarzyszy założenie, że nie mogą być one traktowane użytecznie, czyli nie mogą być jedynie „przydatne”, służyć do czegoś. Powinny być celem pragnień i dążeń. Dlatego tytułowe pytanie można uznać za nieco prowokacyjne, ale prowadzące do lepszego zrozumienia zjawiska i tajemnicy piękna. Potrzeba kontaktu z pięknem odbieranym, przeżywanym, tworzonym jest zatem bardzo ważna w rozwoju. Niezwykle ważne są doświadczenia piękna przeżywanego już w dzieciństwie odkrywanego w kontaktach z różnymi jego odmianami, a w okresie młodości poszukiwanego coraz bardziej świadomie, samodzielnie, krytycznie.

Katarzyna Olbrycht, Do czego w rozwoju człowieka potrzebne jest piękno?

Zad. 15 (0-2)

Spośród lektur obowiązkowych – innych niż W pustyni i w puszczy – wybierz tę, której bohatera można określić mianem pięknego człowieka, nie w sensie urody, ale postawy życiowej. Podaj tytuł tej lektury oraz jej bohatera.

Uzasadnij swój wybór. W uzasadnieniu przywołaj sytuację z tej lektury, ilustrującą Twoją argumentację.

Uwaga! Lista lektur obowiązkowych znajduje się na stronach 3 i 4 tego arkusza egzaminacyjnego.

Tytuł lektury:
Bohater lektury:
Uzasadnienie wyboru:
Zad. 16 (0-1)

Na podstawie tekstu Katarzyny Olbrycht oceń prawdziwość podanych stwierdzeń. Wybierz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.

Zdania do oceny: prawda lub fałsz
W drugim akapicie tekstu treść zapisana w nawiasach doprecyzowuje znaczenie użytych pojęć.
W czwartym akapicie tekstu cudzysłowów użyto, aby wyodrębnić wypowiedzi w mowie niezależnej.
Akapity pod ręką

Akapit 2

Uznawanie mocnej pozycji piękna kojarzy się w dzisiejszej kulturze raczej z odległą przeszłością, głównie z tradycją grecką. Jest to skojarzenie w pełni zasadne, ponieważ jesteśmy w ogromnym stopniu, mniej lub bardziej świadomie, dziedzicami myśli starożytnych Greków. Tradycja grecka rozróżniała piękno wysokie (piękno duchowe, moralne, ideę piękna) oraz piękno niższe (piękno uchwytne za pomocą zmysłów – wygląd, uroda, kształt).

Akapit 4

Codzienne funkcjonowanie dowodzi niezbędności tej kategorii. Przypomnijmy chociażby spontaniczne okrzyki astronautów, kiedy osiągnęli cel swojego lotu – Księżyc. W 1968 roku jeden z nich, Frank Borman, dzielił się z mieszkańcami Ziemi swoim zachwytem: „To jest najpiękniejszy widok, jaki kiedykolwiek oglądałem, zapierający dech w piersiach”. W lipcu 1969 roku uczestnik kolejnego lotu – Neil Armstrong wykrzyknął: „Oto Księżyc… Jego surowe piękno robi wrażenie”, a drugi, Edwin Aldrin, zawołał: „Tu jest pięknie, pięknie!”.

Katarzyna Olbrycht, Do czego w rozwoju człowieka potrzebne jest piękno?

Jeśli chcesz więcej

Kurs z polskiego

Zobacz kurs
Zad. 17 (0-1)

Przeczytaj wybrane definicje wyrazu wartość.

1. «to, ile coś jest warte pod względem materialnym; cecha jakiejś rzeczy dająca się wyrazić równoważnikiem pieniężnym lub innym środkiem płatniczym; cena»

2. «cecha lub zespół cech właściwych danej osobie lub rzeczy, stanowiących o jej walorach (np. moralnych, artystycznych) cennych dla ludzi, mogących zaspokoić jakieś ich potrzeby; ważność, znaczenie kogoś, czegoś»

Na podstawie: Słownik języka polskiego, pod red. Mieczysława Szymczaka, Warszawa 1999.

Dokończ poniższe zdania. Wybierz odpowiedź spośród oznaczonych literami A i B oraz odpowiedź spośród oznaczonych literami C i D.

W wypowiedzeniu Piękno, obok prawdy i dobra, jest wartością wyższą, jedną z trzech wielkich wartości wyraz wartość został użyty w znaczeniu . W takim samym znaczeniu użyto tego wyrazu w wypowiedzeniu .

Jak dopasować znaczenie ze słownika?
Kontekst

Czy wyraz mówi o cenie, czy o ważnej cesze człowieka, rzeczy lub dzieła?

Najpierw przeczytaj całe zdanie. Dopiero potem wybierz definicję, która pasuje do jego sensu.

Drugie zdanie

W którym przykładzie wyraz ma dokładnie ten sam sens?

Nie wystarczy znaleźć ten sam wyraz. Trzeba sprawdzić, czy w obu zdaniach oznacza to samo.

W zdaniu „Ta pamiątka ma dla mnie wielką wartość” nie chodzi o jej cenę, lecz o znaczenie dla mówiącego.

Zad. 18 (0-3)

Napisz ogłoszenie o spotkaniu z autorem książki pt. Piękno jest w nas. Zachęć do uczestnictwa w tym wydarzeniu, używając dwóch argumentów, z których co najmniej jeden będzie nawiązywał do tematyki spotkania.

Uwaga: w ocenie wypowiedzi będzie brana pod uwagę poprawność językowa, ortograficzna i interpunkcyjna.

OGŁOSZENIE

Układ i przydatne zwroty

Prosty układ

  1. 1

    Najważniejsze informacje

    Napisz, kto i komu ogłasza, czego dotyczy ogłoszenie oraz kiedy i gdzie odbywa się wydarzenie.

  2. 2

    Zachęta

    Dodaj dwa konkretne powody, dla których warto wziąć udział.

  3. 3

    Zakończenie

    Możesz dodać krótkie zakończenie i podpis nadawcy.

Możesz użyć

  • „[Nadawca] informuje, że …”
  • „Wydarzenie odbędzie się …”
  • „Warto wziąć udział, ponieważ …”

To tylko pomoc w pisaniu - CKE nie wymaga dokładnie tych zwrotów ani takiego podziału na akapity.

Zobacz schemat: ogłoszenie
Zad. 19 (0-20)

Wybierz jeden z podanych tematów i napisz wypracowanie.

  • Pamiętaj o zachowaniu formy wypowiedzi wskazanej w temacie: napisz przemówienie albo opowiadanie.
  • W wypracowaniu odwołaj się do wybranej lektury obowiązkowej. Lista lektur obowiązkowych znajduje się na stronach 3 i 4 tego arkusza egzaminacyjnego.
  • Innym utworem literackim w przemówieniu może być także lektura obowiązkowa.
  • Twoja praca powinna liczyć co najmniej 200 wyrazów.
  • Zapisz wypracowanie w wyznaczonym miejscu. Nie pisz na marginesie.
  • Pisz czytelnie.
  • Pamiętaj, że zabronione jest pisanie wypowiedzi obraźliwych, wulgarnych lub propagujących postępowanie niezgodne z prawem albo wypowiedzi aprobujących nieetyczne postępowanie bohatera.

Temat 1.

Napisz przemówienie, w którym przekonasz rówieśników, że warto dążyć do poznawania czegoś nowego. W argumentacji odwołaj się do wybranej lektury obowiązkowej oraz do innego utworu literackiego.

Temat 2.

Pomogłeś mi odkryć, jakie to ważne. Napisz opowiadanie o przeżytej z bohaterem wybranej lektury obowiązkowej przygodzie, dzięki której zrozumiałeś, co naprawdę cenisz. Wypracowanie powinno dowodzić, że dobrze znasz wybraną lekturę obowiązkową.