Wybierz dokładniejszy temat albo zacznij od wszystkich zadań w kategorii.
Lektury i literatura
Dobierasz lekturę do wskazanej tezy, motywu lub cechy bohatera i uzasadniasz wybór konkretną sytuacją. Zebraliśmy 15 zadań do ćwiczenia z 14 arkuszy CKE. Lektury z tych zadań, z opisem i motywami, masz na liście lektur E8.
Dobór lektury i uzasadnienie
Spośród lektur obowiązkowych – innych niż W pustyni i w puszczy – wybierz tę, której bohatera można określić mianem pięknego człowieka, nie w sensie urody, ale postawy życiowej. Podaj tytuł tej lektury oraz jej bohatera.
Uzasadnij swój wybór. W uzasadnieniu przywołaj sytuację z tej lektury, ilustrującą Twoją argumentację.
Uwaga! Lista lektur obowiązkowych znajduje się na stronach 3 i 4 tego arkusza egzaminacyjnego.
Spośród lektur obowiązkowych wybierz tę, której bohater w swoim postępowaniu kierował się zasadą Najważniejsze, aby się nie poddawać. Podaj tytuł tej lektury i jej bohatera.
Uzasadnij swój wybór. W uzasadnieniu przywołaj sytuację z tej lektury, ilustrującą Twoją argumentację.
Uwaga! Lista lektur obowiązkowych znajduje się na stronach 3 i 4 tego arkusza egzaminacyjnego.
Spośród lektur obowiązkowych – innych niż Chłopcy z Placu Broni – wybierz tę, której bohater w sytuacji zagrożenia zachował godną postawę. Podaj tytuł tej lektury oraz jej bohatera.
Uzasadnij swój wybór. W uzasadnieniu przywołaj sytuację z tej lektury, ilustrującą Twoją argumentację.
Uwaga! Lista lektur obowiązkowych znajduje się na stronach 3 i 4 tego arkusza egzaminacyjnego.
Przeczytaj tekst i wykonaj zadania.
Michał Heller
CZY FILOZOFIA MOŻE BYĆ SPOSOBEM NA ŻYCIE?
Jeżeli stawiam takie pytanie, to przynajmniej dopuszczam myśl, że filozofia może być „sposobem na życie”. „Sposób na życie” to trochę zasłona dymna czegoś poważniejszego niż „sposób”: cel życia, sens życia, pasja życia. „Sposób” brzmi skromniej, bardziej na miarę naszych małych ambicji. Mam sposób na spędzenie wolnego czasu. Mam sposób na przechodzenie jezdni na ruchliwym skrzyżowaniu. Mogę mieć sposób na życie.
Wypada teraz zapytać: Co mam robić, ażeby filozofia stała się sposobem na moje życie? Jest kilka oczywistych metod, „ćwiczeń duchowych”. Są one oczywiste, ale by były skuteczne, trzeba je „dopuścić do głosu”, czyli praktykować.
Jednym z tych sposobów jest namysł. To zrozumiałe. Bez namysłu w ogóle nie ma filozofii, a jeżeli jest zapisana w jakichś książkach czy rozprawach, to bez namysłu pozostanie martwa. Żeby ożyła, trzeba ją zamienić w myśl. Namysł można inaczej nazwać rozmyślaniem czy medytacją1 lub nawet użyć odważniejszego określenia: kontemplacja2 filozoficzna.
Medytacja w naturalny sposób związana jest z lekturą. Zawód filozofa jest nie do pomyślenia bez systematycznej lektury. Dobry filozof nie rozstaje się z lekturą, a ona jest jego codziennym pożywieniem. Jakąś lekturę trzeba mieć pod ręką. Na nocnej szafce przy łóżku czy w torbie podróżnej w pociągu czy autobusie. Nie rozstawać się z książką – to dobra zasada. Nigdy nie wiadomo, kiedy sytuacja zmusi nas do „wytracania czasu”. Spóźniony pociąg, odwołany lot, nieprzewidziane okienko w wykładach. Książka wyciągnięta z teczki nie tylko dotrzyma towarzystwa, ale także skutecznie skróci czas oczekiwania.
W trakcie medytacji i lektury nie da się – i nie należy – unikać refleksji nad sobą. Filozofia i życie muszą się spotkać w tym, kto filozofuje. Filozofia może stać się sposobem na życie tylko pod warunkiem tego spotkania. Jednym z większych złudzeń, jakie grożą w tej dziedzinie, jest wyobrażenie, że filozofia może być źródłem nieustannych „natchnień”, przenikających nasze życie. Owszem, przemyślenia filozoficzne powinny wzbogacać nasze życie wewnętrzne, ale nie spełnią swojego zadania jako „sposobu na życie”, jeśli nie dostarczą nam ani właściwych kryteriów do oceny swojego postępowania, ani bodaj najogólniejszych wskazówek, jak należy postępować w przyszłości.
Jest rzeczą zrozumiałą, że na ocenie dotychczasowego postępowania i planowania przyszłości nie można poprzestać. Pracę myśli trzeba wcielać w życie. Życie filozoficzne – to być może brzmi nieco sztucznie, ale to na pewno coś, do czego warto dążyć. W pewnym sensie filozofia winna – przynajmniej o pół kroku – wyprzedzać życie. W takim sensie mianowicie, że to filozofia winna dostarczać kryteriów postępowania, a nie – usprawiedliwiać tylko nasze, nie zawsze pochwały godne, postępki. Jeżeli to ostatnie ma miejsce, filozofia nie jest sposobem na życie, lecz sposobem na hipokryzję3.
Na podstawie: Michał Heller, Czy filozofia może być sposobem na życie? [w:] tegoż, Jak być uczonym, Kraków 2009.
1 Medytacja – głębokie rozważanie jakiegoś problemu.
2 Kontemplacja – pogrążenie się w myślach.
3 Hipokryzja – fałszywość, dwulicowość, obłuda.
[429 wyrazów]
Spośród lektur obowiązkowych – innych niż Quo vadis – wybierz tę, której bohater skorzystał z rad swojego rozmówcy. Podaj tytuł tej lektury oraz jej bohatera.
Uzasadnij swój wybór. W uzasadnieniu przywołaj sytuację z lektury ilustrującą Twoją argumentację.
Uwaga! Lista lektur obowiązkowych znajduje się na stronie 3 tego arkusza egzaminacyjnego.
Którą z książek przedstawionych poniżej zaproponujesz filozofowi? Uzasadnij swój wybór.
Wybierz bohatera lektury obowiązkowej – innej niż Kamienie na szaniec – który, podobnie jak Alek, potrafił się zdobyć na bohaterski czyn, przekraczający możliwości przeciętnego człowieka. Podaj tytuł tej lektury oraz jej bohatera.
Uzasadnij swój wybór. W uzasadnieniu przywołaj sytuację z tej lektury, ilustrującą Twoją argumentację.
Uwaga! Lista lektur obowiązkowych znajduje się na stronie 3 tego arkusza egzaminacyjnego.
Jedno z wydawnictw, aby zachęcić czytelników do rozwijania swoich talentów, dołącza do swoich książek zakładki inspirowane listą talentów Instytutu Gallupa.
Poniżej znajdują się projekty wybranych trzech zakładek.
Wybierz jedną z tych trzech zakładek. Podaj bohatera lektury obowiązkowej, który wykazał się cechą wskazaną na wybranej przez Ciebie zakładce, oraz tytuł tej lektury.
Uzasadnij swój wybór. W uzasadnieniu przywołaj sytuację z tej lektury potwierdzającą Twoje stanowisko.
Uwaga! Lista lektur obowiązkowych znajduje się na stronie 3 tego arkusza egzaminacyjnego.
Spośród lektur obowiązkowych wybierz tę, której bohater zmienił swoje życie pod wpływem niespodziewanych wydarzeń. Podaj tytuł tej lektury oraz jej bohatera.
Uzasadnij swój wybór. W uzasadnieniu przywołaj sytuację z tej lektury, ilustrującą Twoją argumentację.
Uwaga! Lista lektur obowiązkowych znajduje się na stronie 3 tego arkusza egzaminacyjnego.
Spośród lektur obowiązkowych – innych niż Zemsta – wybierz tę, która potwierdza trafność stwierdzenia Zgoda buduje, niezgoda rujnuje. Podaj tytuł tej lektury oraz jej bohaterów, których zachowanie jest potwierdzeniem trafności tego stwierdzenia. Uzasadnij swój wybór. W uzasadnieniu przywołaj sytuację z tej lektury, ilustrującą Twoją argumentację.
Uwaga! Lista lektur obowiązkowych znajduje się na stronie 3 tego arkusza egzaminacyjnego.
Spośród lektur obowiązkowych, innych niż Pan Tadeusz, wybierz tę, której bohater wykazał się wrażliwością. Podaj tytuł tej lektury oraz jej bohatera.
Uzasadnij swój wybór. W uzasadnieniu przywołaj sytuację z tej lektury, ilustrującą Twoją argumentację.
Uwaga! Lista lektur obowiązkowych znajduje się na stronie 3 tego arkusza egzaminacyjnego.
Spośród lektur obowiązkowych wybierz tę, której bohater wykazał się taką odwagą cywilną, o jakiej wspomina Tadeusz Płużański w 5. akapicie tekstu. Podaj tytuł tej lektury oraz jej bohatera.
Uzasadnij swój wybór. W uzasadnieniu przywołaj sytuację z tej lektury, ilustrującą Twoją argumentację.
Uwaga! Lista lektur obowiązkowych znajduje się na stronie 3 tego arkusza egzaminacyjnego.
Akapit 5
A trwała dzielność intelektualna, o której Arystoteles sądził, że jest mądrością? I ona także wymaga odwagi, ale nie żołnierskiej ani sportowej, lecz intelektualnej, gdy trzeba na przykład „spojrzeć prawdzie w oczy”, a może być ona gorzka lub nawet groźna. Trzeba mieć odwagę intelektualną, aby wystąpić wbrew utartym, a błędnym i szkodliwym poglądom, często uporczywie bronionym, i wykazać dzielność w dochodzeniu do prawdy pomimo przeszkód i trudności. Trzeba mieć odwagę, tym razem cywilną, by przyznać się publicznie do popełnionych błędów, a jest to typ odwagi szczególnie trudny, nawet u ludzi imponujących odwagą bojową.
Tadeusz Płużański, Przyjaciel mądrości
17.2. Który z bohaterów wybranej lektury obowiązkowej postąpił honorowo? Podaj tytuł tej lektury i jej bohatera. Uzasadnij swoją odpowiedź.
W uzasadnieniu przywołaj sytuację z tej lektury, ilustrującą Twoją argumentację. Lista lektur obowiązkowych znajduje się na stronie 3 tego arkusza egzaminacyjnego.
6.2. Spośród lektur obowiązkowych, innych niż Quo vadis, wybierz tę, której bohater musiał stawić czoła wyzwaniom. Podaj tytuł tej lektury oraz jej bohatera.
Uzasadnij swój wybór. W uzasadnieniu przywołaj sytuację z tej lektury, ilustrującą Twoją argumentację. Lista lektur obowiązkowych znajduje się na stronie 3 tego arkusza egzaminacyjnego.
Spośród lektur obowiązkowych (wymienionych na stronie 3 tego arkusza egzaminacyjnego) wybierz tę, której bohater zasłużył, według ciebie, na podziw i uznanie ze względu na wyznawane wartości.
Podaj tytuł tej lektury oraz jej bohatera.
Uzasadnij swój wybór. W uzasadnieniu przywołaj sytuację z tej lektury, ilustrującą twoją argumentację.
Przeczytaj tekst i wykonaj zadania.
Antoine de Saint-Exupéry
MAŁY KSIĄŻĘ
W ten sposób Mały Książę oswoił lisa. A gdy godzina rozstania była bliska, lis powiedział:
– Ach, będę płakać!
– To twoja wina – odpowiedział Mały Książę – nie życzyłem ci nic złego. Sam chciałeś, abym cię oswoił…
– Oczywiście – odparł lis.
– Ale będziesz płakać?
– Oczywiście.
– A więc nic nie zyskałeś na oswojeniu?
– Zyskałem coś ze względu na kolor zboża – powiedział lis, a później dorzucił: – Idź jeszcze raz zobaczyć róże. Zrozumiesz wtedy, że twoja róża jest jedyna na świecie. Gdy przyjdziesz pożegnać się ze mną, zrobię ci prezent z pewnej tajemnicy.
Mały Książę poszedł zobaczyć się z różami.
– Nie jesteście podobne do mojej róży, nie macie jeszcze żadnej wartości – powiedział różom. – Nikt was nie oswoił i wy nie oswoiłyście nikogo. Jesteście takie, jaki był dawniej lis. Był zwykłym lisem, podobnym do stu tysięcy innych lisów. Lecz zrobiłem go swoim przyjacielem i teraz jest dla mnie jedyny na świecie.
Róże bardzo się zawstydziły.
– Jesteście piękne, lecz próżne – powiedział im jeszcze. – Nie można dla was poświęcić życia. Oczywiście moja róża wydawałaby się zwykłemu przechodniowi podobna do was. Lecz dla mnie ona jedna ma większe znaczenie niż wy wszystkie razem, ponieważ ją właśnie podlewałem. Ponieważ ją przykrywałem kloszem. Ponieważ ją właśnie osłaniałem. Ponieważ właśnie dla jej bezpieczeństwa zabijałem gąsienice (z wyjątkiem dwóch czy trzech, z których chciałem mieć motyle). Ponieważ słuchałem jej skarg, jej wychwalań się, a czasem jej milczenia. Ponieważ... jest moją różą.
Powrócił do lisa.
– Żegnaj – powiedział.
– Żegnaj – odpowiedział lis. – A oto mój sekret. Jest bardzo prosty: dobrze widzi się tylko sercem. Najważniejsze jest niewidoczne dla oczu.
– Najważniejsze jest niewidoczne dla oczu – powtórzył Mały Książę, aby zapamiętać.
– Twoja róża ma dla ciebie tak wielkie znaczenie, ponieważ poświęciłeś jej wiele czasu.
– Ponieważ poświęciłem jej wiele czasu… – powtórzył Mały Książę, aby zapamiętać.
– Ludzie zapomnieli o tej prawdzie – rzekł lis. – Lecz tobie nie wolno zapomnieć. Stajesz się odpowiedzialny na zawsze za to, co oswoiłeś. Jesteś odpowiedzialny za twoją różę.
– Jestem odpowiedzialny za moją różę… – powtórzył Mały Książę, aby zapamiętać.
Antoine de Saint-Exupéry, Mały Książę, tłum. Jan Szwykowski, Warszawa 2011.
[320 wyrazów]
5.2. Spośród lektur obowiązkowych (wymienionych na stronie 3 tego arkusza egzaminacyjnego), innych niż Mały Książę, wybierz tę, której bohater postąpił zgodnie ze słowami lisa: Dobrze widzi się tylko sercem. Najważniejsze jest niewidoczne dla oczu. Podaj tytuł tej lektury oraz jej bohatera.
Uzasadnij swój wybór. W uzasadnieniu przywołaj sytuację z tej lektury, ilustrującą twoją argumentację.
19 400+ uczniów
Cały materiał na E8 w nagraniach i zadaniach. Średnia poprawa wyniku kursantów: +28%.
CKE
Oparte na arkuszach
15k+
Uczniów
4.9/5
Opinie
Premium E8
Kompletne przygotowanie do egzaminu.