Wybierz dokładniejszy temat albo zacznij od wszystkich zadań w kategorii.
Czytanie i praca z tekstem
Odczytujesz elementy materiału wizualnego i łączysz je z lekturą albo tekstem nieliterackim. Zebraliśmy 21 zadań do ćwiczenia z 16 arkuszy CKE.
Lektury w zadaniach tego tematu
Obraz, film, plakat i inne teksty kultury
Obejrzyj poniższe plakaty do spektaklu teatralnego Balladyna.
1.
https://
2.
https://
Który plakat – Twoim zdaniem – lepiej nawiązuje do treści utworu Balladyna Juliusza Słowackiego? Uzasadnij swój wybór. W uzasadnieniu odwołaj się do dwóch elementów graficznych widocznych na wybranym przez Ciebie plakacie.
Wybieram plakat oznaczony numerem
Przygotowujesz prezentację na temat przyjaźni i chcesz ją zilustrować zdjęciami nawiązującymi do treści Małego Księcia Antoine’a de Saint-Exupéry’ego.
Spośród poniższych zdjęć wybierz dwa i wyjaśnij związek każdego z nich z tematem przyjaźni przedstawionej w Małym Księciu.
www
Spośród poniższych zdjęć wybierz jedno i wyjaśnij, w jaki sposób krajobraz przedstawiony na nim łączy się z losami jednego z bohaterów lektury obowiązkowej wybranej przez Ciebie. Uzasadnij swój wybór.
Uwaga! Lista lektur obowiązkowych znajduje się na stronach 3 i 4 tego arkusza egzaminacyjnego.
1.
2.
3.
4.
www
Na lekcji języka polskiego uczniowie jednej z klas otrzymali karty do gry przygotowanej na podstawie utworów literackich. Poniżej znajdują się wybrane karty do tej gry.
Spośród zaprezentowanych kart do gry wybierz dwie, na których umieszczono elementy graficzne nawiązujące tematycznie do jednej lektury obowiązkowej. Podaj tytuł tej lektury i wyjaśnij związek wybranych przez Ciebie kart z treścią utworu.
Uwaga! Lista lektur obowiązkowych znajduje się na stronach 3 i 4 tego arkusza egzaminacyjnego.
Wybieram karty oznaczone literami oraz .
Obejrzyj poniższy plakat do filmu będącego ekranizacją powieści Quo vadis.
www
Twórcy plakatu za pomocą różnych elementów graficznych nawiązali do treści utworu Henryka Sienkiewicza. Wybierz dwa elementy graficzne i wyjaśnij ich sens w kontekście Quo vadis.
Obejrzyj poniższą ilustrację umieszczoną na okładce komiksu przygotowanego przez Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku.
* Niemiecki napis na tablicy: Wielkiemu astronomowi Mikołajowi Kopernikowi.
Elżbieta Olczak, Sławomir Kiełbus, Akcja Kopernik, Gdańsk 2020.
Na podstawie znajomości całego utworu Kamienie na szaniec uzasadnij, że sytuacja – do której nawiązuje powyższa ilustracja – stanowi potwierdzenie, że Alek potrafił decydować się na czyny niełatwe. W uzasadnieniu wyjaśnij, na czym polegała trudność tej akcji.
Uczniowie jednej ze szkół podstawowych zaprojektowali grę planszową opartą na motywach utworu Kamienie na szaniec. Na polach planszy do gry umieścili elementy graficzne nawiązujące do treści lektury. Poniżej znajduje się projekt graficzny planszy do tej gry.
Spośród elementów graficznych nawiązujących do treści lektury – umieszczonych na planszy – wybierz dwa i wyjaśnij, w jaki sposób elementy graficzne wybrane przez Ciebie łączą się z działaniami bohaterów Kamieni na szaniec.
Spośród poniższych elementów graficznych wybierz dwa, które mogłyby zostać umieszczone na plakacie teatralnym do spektaklu na motywach Zemsty. Wyjaśnij, w jaki sposób elementy wybrane przez Ciebie nawiązują do treści utworu Aleksandra Fredry.
Przyjrzyj się poniższym rysunkom ilustrującym sceny rozmowy bohaterów z wybranych lektur obowiązkowych.
1.
2.
3.
Wybierz jeden rysunek, a następnie podaj tytuł lektury obowiązkowej oraz wymień bohaterów, którzy uczestniczą w rozmowie.
Uzasadnij, że spotkanie i rozmowa bohaterów wymienionych przez Ciebie wpłynęły na losy jednego z nich. Odwołaj się do znajomości całej lektury obowiązkowej.
Uwaga! Lista lektur obowiązkowych znajduje się na stronie 3 tego arkusza egzaminacyjnego.
Przeczytaj tekst i wykonaj zadania.
Jolanta Maria Berent
ODBLOKUJ SWÓJ TALENT
Uważasz, że masz jakiś talent? Wykorzystujesz go? Pozwalasz, żeby cię napędzał? Tak naprawdę na jednym talencie się nie kończy. Zdaniem autorów testu Gallupa1 masz ich znacznie więcej! Może rzeczywiście nie potrafisz rysować, nie grasz na żadnym instrumencie, śpiewając, nie zawsze trafiasz w nutę, a w kuchni sprawdzasz się najlepiej przy robieniu herbaty, ale na pewno masz inne zalety, które za talent można uznać.
Ponieważ słowo „talent” łączone jest zwykle ze zdolnościami artystycznymi lub z jakąś praktyczną umiejętnością, często uznajemy, że jesteśmy raczej umiarkowanie utalentowani. Owszem, coś potrafimy, coś nam „wychodzi”, coś lubimy... Ale talent? To dar, który spływa na wybranych! A gdyby przyjąć, że każdy został nim obdarzony?
Talentów jest sporo. Dokładnie 34. Przynajmniej tak twierdzą badacze Instytutu Gallupa, którzy przez dziesięciolecia prześwietlali ludzkie cechy, by wyłowić te najcenniejsze. Czy wpadłbyś na to, że talentem jest bliskość? Albo rozwaga, odpowiedzialność? Dla badaczy talent to „powtarzający się wzorzec zachowania, myślenia i odczuwania, który może znaleźć praktyczne zastosowanie”. Innymi słowy: sposób, w jaki stawiasz czoło określonym sytuacjom, prawdziwy motor twoich działań. Coś, co łatwo przychodzi, po co chętnie sięgasz i co przynosi ponadprzeciętne rezultaty. Może twój dar to „rywalizacja” (chętnie mierzysz się z innymi), „bezstronność” (z łatwością rozwiązujesz konflikty), a może „optymizm” (twoja szklanka jest zawsze w połowie pełna).
Jak przejawiają się Gallupowskie talenty na co dzień? Weźmy na przykład „elastyczność”. Człowiek z wysokim poziomem tej cechy postrzega przyszłość nieco inaczej niż pozostali. Ona jest po prostu bliżej. Kiedy słyszy: „chodź na zebranie, robimy plany na trzy lata”, ma ochotę uciekać. On zajmuje się tym, co ma przed nosem. Nie znosi harmonogramów, uporządkowanych schematów działania, ścisłych procedur. Reaguje na to, co wydarza się teraz. Z kolei ktoś z talentem „uczenie się” czerpie wielką przyjemność ze zdobywania wiedzy. Dla niego proces nauki nie ma końca. Wciąż eksperymentuje, sprawdza, zgłębia.
Nie da się jednak ukryć, że każdy talent może też mieć ciemną stronę. Weźmy „naprawianie”. Jeśli masz ten talent, prawdopodobnie jesteś postrzegany jako osoba, która potrafi rozwiązać każdy problem. Tacy ludzie ulepszają, odnawiają, wskrzeszają. Mają rentgen w oczach – widzą, co nie działa, i wiedzą, jak to zmienić. Wszystko świetnie, póki nie zaczną naprawiać innych…
Odkrycie własnych talentów bywa energetyzującym doświadczeniem. Ważne, by zrozumieć ich istotę. Odkryć, które są zaniedbane i niedocenione, i znaleźć sposób na ich odblokowanie. Badacze zauważają, że talenty nie są dane nam raz na całe życie. Można je rozwijać i świadomie kształtować. Ważne więc, by skupiać się na swoich mocnych stronach, ale też – by włączać do codziennego życia nowe sposoby działania i reagowania. Stanie się ono wtedy ciekawsze, bogatsze. Talent bez naszego wsparcia może przecież zmarnieć. Ale to już wiemy od dawna – z pewnej przypowieści2.
Na podstawie: Jolanta Maria Berent, Odkorkuj swój talent. Według Instytutu Gallupa jest ich aż 34, www
1 Test Gallupa – test, który umożliwia ocenę natężenia cech zwanych talentami.
2 Z pewnej przypowieści – nawiązanie do biblijnej przypowieści o talentach; zgodnie z jej przesłaniem każdy człowiek otrzymuje jakiś dar albo jakąś umiejętność, które powinien pomnożyć, czyli rozwinąć.
[470 wyrazów]
Obejrzyj zamieszczony poniżej plakat do spektaklu teatralnego Balladyna.
www
Autor plakatu za pomocą różnych elementów graficznych przedstawił swoją interpretację utworu Juliusza Słowackiego. Wybierz dwa elementy graficzne i wyjaśnij ich sens w kontekście Balladyny.
Czy treść poniższego rysunku jest zgodna z wymową tekstu Odblokuj swój talent? W uzasadnieniu sformułuj argument odnoszący się zarówno do tekstu Jolanty Marii Berent, jak i do rysunku.
Na podstawie: www
6.2. Które ze zdjęć odnosi się do końcowej sceny Balladyny? Uzasadnij swój wybór.
1
2
3
4
Obejrzyj zamieszczony poniżej plakat.
Na plakacie przedstawione są różne elementy graficzne odnoszące się do treści utworu Balladyna. Wybierz dwa z nich i wyjaśnij ich sens w kontekście całego dramatu Juliusza Słowackiego.
Przeczytaj tekst i wykonaj zadania.
Andrzej Kojder
POCHWAŁA PRZYJAŹNI
Świat współczesny nie przypomina ateńskiej agory1. Ludziom w XXI wieku jest bliżej do siebie, ale rzadziej i krócej są ze sobą. Będąc w ciągłym ruchu, nawiązują za pośrednictwem nowych mediów kontakty powierzchowne i krótkotrwałe. Nie mają czasu na przyjaźń, co najwyżej zawierają znajomości. Monitor komputera i klawiatura oraz wyświetlacz telefonu komórkowego zastępują im kontakty face-to-face2 lub też są nowym, uproszczonym rodzajem tych kontaktów.
W szybko zmieniającym się świecie coraz częściej słyszy się pytanie: Co w życiu jest ważne? Zapytano o to filozofa Leszka Kołakowskiego, który odpowiedział: „[…] wśród dóbr ważnych w życiu na pierwszym miejscu jest przyjaźń. Potrzebujemy osób, którym możemy ufać, o których wiemy, że nas nie oszukają, nie zdradzą, pomogą w potrzebie i że my powinniśmy im służyć w biedach, które przecież każdego spotykają i które bez przyjaciół bardzo trudno jest przetrwać. Co więcej – przyjaźń to jest dobro, które w bardzo dużym stopniu zależy od nas. Możemy je sami własnym wysiłkiem utkać. Bo przyjaźń to więź zaufania, którą każdy z nas może wokół siebie budować”.
W myśli europejskiej prekursorem3 rozważań o przyjaźni jest Arystoteles4. Wszelka przyjaźń, zauważa Arystoteles, polega na podobieństwie i zaufaniu. Jej rola jest wieloraka. Ludziom młodym pomaga uniknąć błędów, ludzi dojrzałych pobudza do większych czynów, a starszych otacza opieką i wzmacnia ich nadwątlone siły. Podstawą przyjaźni jest wzajemna życzliwość, zgodność upodobań, gotowość do poświęceń. Przyjaciele świadczą sobie przysługi, odnoszą się do siebie z uznaniem, rozłąka nie podkopuje ich związku. Czy należy poszukiwać wielu przyjaciół? Arystoteles twierdzi, że wystarczy mieć niewielu, „tak jak niewielka ilość przyprawy wystarcza w potrawach”.
Znaczenie uczucia przyjaźni w harmonijnym układaniu stosunków między ludźmi dostrzegano już bardzo dawno i we wszystkich zakątkach świata. Jak mówi znane porzekadło: „przysłowia są mądrością narodów”. Cóż byłaby to za mądrość, gdyby pomijano w niej kwestię przyjaźni? I rzeczywiście, w obiegowej mądrości różnych ludów i narodów nie jest ona pomijana. Rosyjskie przysłowie „Powiedz, kim są twoi przyjaciele, a powiem ci, kim jesteś” stało się również polskim powiedzeniem. W Mongolii usłyszymy, że „wprawdzie zwycięzca ma wielu przyjaciół, ale zwyciężony ma dobrych przyjaciół”.
Wszystkie przytoczone tutaj argumenty skłaniają do wygłoszenia krótkiej apologii5 przyjaźni. Przyjaźń uczy nas powściągliwości: traktowania potrzeb przyjaciół na równi z naszymi własnymi. Uczy nas wyrozumiałości dla naszej i cudzej słabości, przywar6 i różnych niedostatków. Mieć przyjaciela to mieć powiernika7. Przyjaciel, jak nikt inny, potrafi szczerze ukazać nam nasze możliwości i zarazem wskazać na nasze braki i ograniczenia. Im więcej tworzy się kręgów przyjacielskich, tym większy jest poziom uspołecznienia. Przyjaźń bowiem, wraz z zaufaniem i życzliwością, zachęca do uczestnictwa w życiu zbiorowym, rodzi potrzebę serdecznego kontaktu, wymiany myśli.
Na podstawie: Andrzej Kojder, Pochwała przyjaźni, [w:] Kultury religijne. Perspektywy socjologiczne, red. Andrzej Wójtowicz, Warszawa – Tyczyn 2005.
1 Agora – rynek w miastach greckich, będący ośrodkiem życia politycznego, religijnego, czasem handlowego.
2 Face-to-face (ang.) – twarzą w twarz.
3 Prekursor – człowiek, który coś zapoczątkował, np. jakąś ideę.
4 Arystoteles – filozof starożytnej Grecji.
5 Apologia – tu: pochwała.
6 Przywara – ujemna cecha charakteru.
7 Powiernik – osoba zaufana, której ktoś się zwierza ze swoich spraw osobistych i tajemnic.
[475 wyrazów]
Obejrzyj poniższe kadry filmowe z ekranizacji Zemsty w reżyserii Andrzeja Wajdy i przeczytaj zamieszczone pod nimi fragmenty utworu Aleksandra Fredry.
Kadr filmowy nr 1
Papkin pisze testament, ponieważ podejrzewa, że został otruty przez Rejenta.
PAPKIN
Umrzeć, umrzeć, wielkie Nieba!
po krótkim milczeniu
Lecz gdzież była moja głowa! Jam go beształ, mieszał z błotem. On traktament miał dać potem; I ten pośpiech jego wielki, Z jakim wziął się do butelki, Z jakim nalał lampkę całą, Jeszczeże mi było mało!... Tak połknąłem, mam truciznę. Już się z tego nie wyśliznę, Więc testament mój ułożę…
Kadr filmowy nr 2
Cześnik dyktuje Dyndalskiemu list, który zamierza wysłać do Wacława w imieniu Klary.
CZEŚNIK
[…] No, no – pisz waść, a dokładnie.
dyktuje
„Bardzo proszę”… mocium panie… Mocium panie… „me wezwanie”… Mocium panie… „wziąć w sposobie, Jako ufność ku osobie”… Mocium panie… „waszmość pana. Która lubo mało znana… Która lubo mało znana”…
Która z sytuacji, zaprezentowanych na powyższych kadrach filmowych, jest – Twoim zdaniem – bardziej komiczna?
Wybierz jedną sytuację i uzasadnij swoją odpowiedź. W uzasadnieniu uwzględnij dwa z trzech rodzajów komizmu (sytuacyjny, słowny, postaci) obecnych w wybranej przez Ciebie sytuacji.
Obejrzyj poniższą grafikę.
Paweł Kuczyński, Wyspy, www
Czy grafika Pawła Kuczyńskiego mogłaby być ilustracją do tekstu Pochwała przyjaźni? Uzasadnij swoją odpowiedź.
Z zamieszczonego poniżej plakatu wybierz jeden element graficzny i wyjaśnij jego sens w kontekście całego utworu Juliusza Słowackiego.
Uczniowie jednej ze szkół postanowili zaprojektować kalendarz na rok 2021, inspirowany lekturami szkolnymi.
Poniżej znajdują się wybrane karty z kalendarza.
Wybierz jedną kartę z kalendarza. Następnie:
Obejrzyj zamieszczony poniżej plakat do spektaklu Mały Książę.
Autorzy plakatu za pomocą różnych elementów graficznych przedstawili swoją interpretację Małego Księcia. Wybierz dwa elementy graficzne i wyjaśnij ich sens w kontekście całego utworu Antoine’a de Saint-Exupéry’ego.
Z okazji Światowego Dnia Książki jedna z firm produkujących gadżety reklamowe przygotowała kolekcję toreb okolicznościowych, inspirowaną twórczością wybitnych polskich pisarzy.
Poniżej znajduje się projekt jednej z takich toreb, inspirowanej twórczością Henryka Sienkiewicza.
Wybierz dwa spośród elementów graficznych umieszczonych na torbie. Dla każdego z nich:
Obejrzyj zamieszczony poniżej plakat pochodzący ze zbiorów Muzeum Pana Tadeusza we Wrocławiu.
www
Jan Kallwejt, autor plakatu, za pomocą różnych elementów graficznych przedstawił swoją interpretację pierwszej księgi epopei Pan Tadeusz. Wybierz dwa elementy graficzne i wyjaśnij ich sens w kontekście utworu Adama Mickiewicza.
Obejrzyj zamieszczony poniżej plakat do filmu Syzyfowe prace w reżyserii Pawła Komorowskiego. Napis w języku rosyjskim СИЗИФОВ ТРУД (wym. sizifow trud), widoczny na plakacie, oznacza syzyfową pracę.
R. Szaybo, K. Michałowska, M. Filipowicz
www
Autorzy plakatu za pomocą różnych elementów graficznych przedstawili swoją interpretację Syzyfowych prac. Wybierz dwa elementy graficzne i wyjaśnij ich sens w kontekście całej powieści Stefana Żeromskiego.
19 400+ uczniów
Cały materiał na E8 w nagraniach i zadaniach. Średnia poprawa wyniku kursantów: +28%.
CKE
Oparte na arkuszach
15k+
Uczniów
4.9/5
Opinie
Premium E8
Kompletne przygotowanie do egzaminu.