Wszystkie arkusze z języka polskiego
Arkusz egzaminacyjny

Egzamin ósmoklasisty 2023 - termin dodatkowy - język polski

Pełna treść zadań, odpowiedzi i rozwiązania krok po kroku. Rozwiązuj i sprawdzaj się na bieżąco.

Zapisuj swój postępZobaczysz, co masz już policzone.
Twój Wynik
0%(0/25 pkt)
Tekst źródłowy

Przeczytaj tekst i wykonaj zadania.

Aleksander Fredro

ZEMSTA

AKT CZWARTY

SCENA PIĄTA

CZEŚNIK

do Dyndalskiego

Siadaj waść tu – zmaczaj pióro, Będziesz pisał po mym słowie.

DYNDALSKI

Stawiam tytle niezbyt skoro1.

CZEŚNIK

[...] Dobrze będzie.

DYNDALSKI

usiadłszy bokiem do widzów naprzeciwko Cześnika i wkładając okulary

Bogu dzięki!

CZEŚNIK

Teraz trzeba pisać właśnie – Jakby Klara do Wacława.

DYNDALSKI

O! o!

CZEŚNIK

No, cóż – „o! o!”?

DYNDALSKI

podnosząc się

Jaśnie Panie, wszak to despekt2 dla niej.

CZEŚNIK

Co się waszeć o to pyta. Maczaj pióro, pisz i kwita. […]

CZEŚNIK

po krótkim myśleniu

Tylko że to, mocium panie, Aby udać, trzeba sztuki: Owe brednie, banialuki, To miłosne świegotanie…

myśli

Jak tu zacząć, mocium panie?...

DYNDALSKI

podnosząc się

Cnym afektem3 ulubiony…

CZEŚNIK

O… o… o… o!… Jak od żony… A tu trzeba pół, ćwierć słowa; Ni tak, ni siak – niby owa: „I chciałabym, i boję się”. O! Już wiesz – no! na tym sztuka… Lecz nie waści w tym nauka. Pisz waść… […]

dyktuje

„Bardzo proszę”… mocium panie… Mocium panie… „me wezwanie”… Mocium panie… „wziąć w sposobie”… Mocium panie… „wziąć w sposobie”, Jako ufność ku osobie”… Mocium panie… „waszmość pana. Która lubo mało znana… Która lubo mało znana”… […] Czytaj waść.

Dyndalski obciera pot aż po karku.

No! – Jak tam było?

DYNDALSKI

czyta

„Bardzo proszę mocium panie Mocium panie me wezwanie Mocium panie wziąć w sposobie Mocium”…

CZEŚNIK

wyrywa i drze papier

Niech cię czarci chwycą Z taką pustą mózgownicą! „Mocium panie” cymbał pisze!

DYNDALSKI

Jaśnie pana własne słowo.

CZEŚNIK

Milcz, waść! – Przepisz to de novo4. „Mocium panie” opuść wszędzie.

DYNDALSKI

chcąc zbierać kawałki

Z tych kawałków trudno będzie.

CZEŚNIK

Pisz de novo, pisz, powiadam. – Mózgu we łbie za trzy grosze! Siadaj! – Siadaj, mówię.

DYNDALSKI

Siadam.

CZEŚNIK

I powtarzaj.

dyktuje

„Bardzo proszę”… Moć…

Zatyka sobie usta ręką.

DYNDALSKI

powtarzając napisane

Moć…

CZEŚNIK

zrywa się

Co „moć”?... Cóż „moć” znaczy?... Z tym hebesem5 nie pomoże; Trzeba zrobić to inaczej. Nawet lepiej będzie może, Gdy wyprawię doń pacholę Z ustną prośbą. Tak, tak wolę.

1 Stawiam tytle niezbyt skoro – tu: Piszę brzydko i z błędami.

2 Despekt – tu: obraza.

3 Cny afekt – tu: wielkie, piękne uczucie.

4 De novo – łac. od nowa.

5 Hebes – tu: ktoś nierozgarnięty.

Aleksander Fredro, Zemsta, [w:] Wybór komedii, Wrocław 2018.

[315 wyrazów]

Zad. 1 (0-1)

Na podstawie przytoczonego fragmentu utworu oceń prawdziwość podanych stwierdzeń. Wybierz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.

Zdania do oceny: prawda lub fałsz
Dyndalski wysoko ocenia swoje umiejętności pisania.
Dla Cześnika zredagowanie listu w imieniu Klary było trudnym zadaniem.
Zad. 2 (0-1)

Napisz, jaką cechę swojego charakteru ujawnia Cześnik w przytoczonej scenie. Uzasadnij swoją odpowiedź.

Cecha:
Uzasadnienie:
Zad. 3 (0-1)

Wyjaśnij, na czym polega komizm podanej sceny.

Zad. 4 (0-1)

Na podstawie przytoczonego fragmentu utworu dokończ zdanie. Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych.

Dzięki didaskaliom zapisanym w przytoczonym fragmencie Zemsty dowiadujemy się o

Jeśli chcesz więcej

Kurs z polskiego

Zobacz kurs
Zad. 5 (0-1)

Na podstawie znajomości całego utworu Zemsta oceń prawdziwość podanych stwierdzeń. Wybierz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.

Zdania do oceny: prawda lub fałsz
Cześnik, aby zrobić na złość Rejentowi, postanawia doprowadzić do ślubu Klary i Wacława.
Dzięki Papkinowi dochodzi do pogodzenia się zwaśnionych sąsiadów.
Zad. 6 (0-1)

Na podstawie znajomości całego utworu Zemsta ułóż wymienione niżej wydarzenia zgodnie z porządkiem chronologicznym. Wpisz litery A, B, D w kratki we właściwej kolejności.

C.Przybycie Wacława jako jeńca Papkina do domu Klary.
C

Klikaj odpowiedzi w kolejności: litera trafia do pierwszej wolnej kratki. Kliknięcie litery w kratce ją usuwa.

Zad. 7 (0-1)

Przeczytaj definicję wyrazu komedia ze słownika języka polskiego.

komedia

1. «utwór sceniczny lub filmowy przedstawiający w sposób zabawny lub satyryczny postacie, obyczaje, wydarzenia itp.» 2. «o sytuacji ocenianej przez kogoś jako śmieszna lub niepoważna» 3. «o obłudnym zachowaniu kogoś, kto odgrywa jakąś rolę, aby odnieść korzyści»

www.sjp.pwn.pl

W którym z podanych zdań użyto wyrazu komedia w znaczeniu 3.? Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych.

Zad. 8 (0-2)

Jedna z uczennic klasy VIII podczas lekcji napisała wypracowanie. Przeczytaj jego fragment. Zdania ponumerowano, żeby ułatwić wykonywanie dalszych zadań.

(1) Dyndalski to stary sługa Cześnika. (2) Z panem łączyły go stosunki prawie poufałe. (3) Stary sługa szanował swego pana i był w stosunku do niego lojalny.

8.1. Uzupełnij zdanie. Wybierz odpowiedź spośród oznaczonych literami A i B oraz odpowiedź spośród oznaczonych literami C i D.

W zdaniu oznaczonym numerem 2 podkreślony wyraz to , który odnosi się do .

8.2. Dokończ zdanie. Wybierz odpowiedź A albo B, a następnie 1., 2. albo 3.

W zdaniu oznaczonym numerem 3 spójnikiem jest wyraz

który łączy
Jeśli chcesz więcej

Kurs z polskiego

Zobacz kurs
Zad. 9 (0-2)

Spośród poniższych elementów graficznych wybierz dwa, które mogłyby zostać umieszczone na plakacie teatralnym do spektaklu na motywach Zemsty. Wyjaśnij, w jaki sposób elementy wybrane przez Ciebie nawiązują do treści utworu Aleksandra Fredry.

Dziewięć elementów graficznych w ramce, ułożonych w trzech rzędach. Pierwszy rząd: czarny znak Polski Walczącej (kotwica z liter P i W), zielony krokodyl z szeroko otwartym pyskiem pełnym zębów, trzy maliny z zielonymi listkami. Drugi rząd: szabla, mandolina (strunowy instrument o gruszkowatym pudle), czarny zarys ryby narysowany dwiema wygiętymi liniami. Trzeci rząd: kilka kolorowych motyli, rozpadający się ceglany mur, biało-czerwona latarnia morska.
Element graficzny 1.:
Wyjaśnienie:
Element graficzny 2.:
Wyjaśnienie:
Zad. 10 (0-3)

Szkolne Koło Teatralne „Aplauz” przygotowało przedstawienie na motywach Zemsty Aleksandra Fredry. Zredaguj zaproszenie, w którym zachęcisz rodziców i uczniów do obejrzenia spektaklu. Użyj dwóch argumentów.

Uwaga: w ocenie wypowiedzi będzie brana pod uwagę poprawność językowa, ortograficzna i interpunkcyjna.

ZAPROSZENIE

Układ i przydatne zwroty

Prosty układ

  1. 1

    Otwarcie

    Napisz, kto i kogo zaprasza oraz na jakie wydarzenie.

  2. 2

    Szczegóły i zachęta

    Podaj czas i miejsce, a potem dwa konkretne powody, dla których warto przyjść.

  3. 3

    Zakończenie

    Możesz dodać krótkie zakończenie i podpis nadawcy.

Możesz użyć

  • „Serdecznie zapraszamy … na …”
  • „Spotkanie odbędzie się …”
  • „Warto przyjść, ponieważ …”

To tylko pomoc w pisaniu - CKE nie wymaga dokładnie tych zwrotów ani takiego podziału na akapity.

Zobacz schemat: zaproszenie
Tekst źródłowy

Przeczytaj tekst i wykonaj zadania.

Krzysztof Adam Wieczorek

DLACZEGO MOCNE ARGUMENTY NIE ZAWSZE SĄ PRZEKONUJĄCE?

Wyobraź sobie, że szykujesz się do ważnego wystąpienia, podczas którego będziesz przekonywać publiczność do istotnej sprawy. Od czego rozpoczniesz przygotowania, na co zwrócisz największą uwagę? Pierwsza myśl, jaka przychodzi ci do głowy, jest taka, że najważniejsze jest przygotowanie kilku mocnych argumentów popierających tezę, do której chcesz przekonać słuchaczy. W niektórych przypadkach taka taktyka powinna okazać się skuteczna. Czasami jednak może się okazać, że nie przynosi ona takich efektów, jakich się spodziewaliśmy.

Dzieje się tak dlatego, że istnieją dwa typy odbiorców. Pierwszy z nich to ktoś, kto uważnie analizuje treść przekazu, poszukuje dodatkowych informacji i dopiero na podstawie zgromadzonych danych podejmuje decyzję, czy zgodzić się z tezą, do której nadawca komunikatu próbuje go przekonać. Zupełnie inaczej odbywa się to w przypadku odbiorcy, który decyduje, czy zgodzić się z nadawcą przekazu, zgodnie z prostymi wskazówkami – na przykład z tym, czy nadawca sprawia wrażenie osoby miłej i kompetentnej, czy mówi z przekonaniem, czy inni zgadzają się z jego słowami.

Aby lepiej zrozumieć, czym obie drogi odbioru perswazji się różnią, wyobraźmy sobie ladę w hipermarkecie, na której wyłożonych jest wiele różnych serków. Wyobraźmy sobie teraz dwie osoby, które stoją przed taką ladą i starają się wybrać serek najlepszy dla siebie. Pierwsza z osób bierze każdy serek do ręki i dokładnie czyta informacje znajdujące się na jego opakowaniu. Sprawdza m.in. datę ważności i skład serka. Po przeanalizowaniu danych wkłada do swojego koszyka wybrany serek. Druga osoba postępuje inaczej – decyduje się na wybór konkretnego serka dlatego, że widzi na jego opakowaniu rysunek uśmiechniętej krówki. Może też wybrać serek, ponieważ widzi go w koszykach innych klientów – skoro tyle osób go kupuje, to musi być smaczny.

To, czy dany przekaz okaże się przekonujący, zależy od tego, jaką drogą dotrze on do odbiorcy. Gdy słuchacz preferuje pierwszą z opisanych dróg, jest szansa, że zostanie przekonany, jeśli usłyszy mocne argumenty. To, że nadawca ubierze się w szorty i T-shirt, nie będzie miało znaczenia. Słuchacza nie przekonają natomiast słabe argumenty, choćby padły z ust znanego profesora, ubranego w idealnie skrojony garnitur.

Inaczej będzie w przypadku odbiorcy preferującego drugą z dróg. Mocne argumenty nie przekonają go z prostej przyczyny – ponieważ do niego nie dotrą. Może go natomiast przekonać to, że osoba przedstawiająca argumenty wypowie je piękną polszczyzną, a wszyscy wokół będą bić jej brawo.

Co powinna zrobić osoba przygotowująca się do wystąpienia, podczas którego zamierza przekonywać do czegoś słuchaczy? Przede wszystkim powinna uwzględnić dwa typy obiorców – tych, którzy skupią się na przekazywanych treściach, oraz tych, którzy dodatkowo będą zwracać uwagę na kompetencje osoby przemawiającej. Kiedy już to uwzględni, to powinna przygotować mocne argumenty i zadbać dodatkowo o atrakcyjność swojego przemówienia.

Na podstawie: Krzysztof Adam Wieczorek, Dlaczego mocne argumenty nie zawsze są przekonujące? Dwie drogi skutecznej perswazji, [w:] „Filozofuj” nr 6/2016 (30).

[428 wyrazów]

Zad. 11 (0-2)

Uzupełnij poniższy tekst w taki sposób, aby stanowił streszczenie tekstu Krzysztofa Adama Wieczorka.

Tematem tekstu Krzysztofa Adama Wieczorka jest
.
Autor skupia się na
i dowodzi, że
.
Zanim uzupełnisz luki
Temat tekstu
Jakiego działania i jakiej sytuacji dotyczy cały tekst, a nie tylko przykład z serkami?
Główne rozwinięcie
Jakie dwa typy ludzi autor porównuje i co pokazuje o różnicach między nimi?
Wniosek autora
Co powinien zrobić mówca, aby trafić do obu typów słuchaczy?

W streszczeniu nazwij główny temat, rozwinięcie i wniosek własnymi słowami. Nie opisuj osobno każdego przykładu.

Zad. 12 (0-1)

Na podstawie przytoczonego tekstu oceń prawdziwość podanych stwierdzeń. Wybierz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.

Zdania do oceny: prawda lub fałsz
Zdaniem autora tekstu dobrze dobrane argumenty przekonają każdego słuchacza.
Według autora tekstu nadawca przemówienia powinien uwzględnić oczekiwania wszystkich odbiorców.
Jeśli chcesz więcej

Kurs z polskiego

Zobacz kurs
Zad. 13 (0-1)

Na podstawie przytoczonego tekstu oceń prawdziwość podanych stwierdzeń. Wybierz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.

Zdania do oceny: prawda lub fałsz
Treść trzeciego akapitu uzupełnia treści zawarte w akapicie drugim.
W ostatnim akapicie tekstu autor zadaje pytanie, na które nie udziela odpowiedzi.
Akapity pod ręką

Akapit 2

Dzieje się tak dlatego, że istnieją dwa typy odbiorców. Pierwszy z nich to ktoś, kto uważnie analizuje treść przekazu, poszukuje dodatkowych informacji i dopiero na podstawie zgromadzonych danych podejmuje decyzję, czy zgodzić się z tezą, do której nadawca komunikatu próbuje go przekonać. Zupełnie inaczej odbywa się to w przypadku odbiorcy, który decyduje, czy zgodzić się z nadawcą przekazu, zgodnie z prostymi wskazówkami – na przykład z tym, czy nadawca sprawia wrażenie osoby miłej i kompetentnej, czy mówi z przekonaniem, czy inni zgadzają się z jego słowami.

Akapit 3

Aby lepiej zrozumieć, czym obie drogi odbioru perswazji się różnią, wyobraźmy sobie ladę w hipermarkecie, na której wyłożonych jest wiele różnych serków. Wyobraźmy sobie teraz dwie osoby, które stoją przed taką ladą i starają się wybrać serek najlepszy dla siebie. Pierwsza z osób bierze każdy serek do ręki i dokładnie czyta informacje znajdujące się na jego opakowaniu. Sprawdza m.in. datę ważności i skład serka. Po przeanalizowaniu danych wkłada do swojego koszyka wybrany serek. Druga osoba postępuje inaczej – decyduje się na wybór konkretnego serka dlatego, że widzi na jego opakowaniu rysunek uśmiechniętej krówki. Może też wybrać serek, ponieważ widzi go w koszykach innych klientów – skoro tyle osób go kupuje, to musi być smaczny.

Akapit 6

Co powinna zrobić osoba przygotowująca się do wystąpienia, podczas którego zamierza przekonywać do czegoś słuchaczy? Przede wszystkim powinna uwzględnić dwa typy obiorców – tych, którzy skupią się na przekazywanych treściach, oraz tych, którzy dodatkowo będą zwracać uwagę na kompetencje osoby przemawiającej. Kiedy już to uwzględni, to powinna przygotować mocne argumenty i zadbać dodatkowo o atrakcyjność swojego przemówienia.

Krzysztof Adam Wieczorek, Dlaczego mocne argumenty nie zawsze są przekonujące?

Zad. 14 (0-1)

Która z poniższych cech nie charakteryzuje tekstu Krzysztofa Adama Wieczorka? Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych.

Zad. 15 (0-2)

15.1. Z tekstu Krzysztofa Adama Wieczorka wypisz dwa przykłady sformułowań zawierających bezpośredni zwrot autora tekstu do odbiorcy.

1.
2.

15.2. Wyjaśnij, w jakim celu Krzysztof Adam Wieczorek stosuje w swoim tekście bezpośrednie zwroty do odbiorców.

16
Zad. 16 (0-1)

W którym z wyrazów pisownia „rz” jest zgodna z tą samą szczegółową zasadą ortograficzną, co zastosowana w wyrazie przekonywać? Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych.

Jak porównać zasady pisowni „rz”?
Po spółgłosce

Jaka litera stoi bezpośrednio przed „rz”?

W wielu wyrazach „rz” zapisujemy po spółgłoskach, między innymi p, b, t, d, k, g, ch i w.

Wymiana na „r”

Czy w pokrewnym wyrazie „rz” zmienia się na „r”?

To inna szczegółowa zasada, dlatego trzeba odróżnić ją od zapisu po spółgłosce.

Najpierw ustal zasadę w wyrazie z polecenia, a dopiero potem sprawdzaj każdą odpowiedź.

Jeśli chcesz więcej

Kurs z polskiego

Zobacz kurs
Zad. 17 (0-1)

Na jednej ze stron internetowych zamieszczono wskazówki dotyczące argumentacji. Niestety, w jednej z nich pojawił się błąd interpunkcyjny. Wybierz zdanie, w którym interpunkcja jest niepoprawna.

O ARGUMENTACJI SŁÓW KILKA

Zad. 18 (0-2)

Przyjrzyj się poniższym rysunkom ilustrującym sceny rozmowy bohaterów z wybranych lektur obowiązkowych.

1.

Rysunek 1: kolorowy obrazek. Na zielonym wzgórzu stoi jasnowłosy chłopiec w długim zielonym płaszczu, a jego długi szal powiewa na wietrze. Chłopiec patrzy w dół na rudego lisa z długimi uszami, który siedzi w trawie. Obok rośnie czerwony kwiat, w tle kolorowe wzgórza z kilkoma drzewami i niebieskie niebo.

2.

Rysunek 2: nocą w lesie, przy pełni księżyca, nad brzegiem wody stoją naprzeciw siebie dwie postacie. Dziewczyna w długiej białej sukni, z długimi czarnymi włosami i wiankiem z białych kwiatów na głowie, stoi w wodzie i trzyma w dłoni mały biały kwiat. Młody mężczyzna w zielonym kaftanie, brązowych spodniach i wysokich butach, ze strzelbą przewieszoną przez plecy i pasem na naboje przewieszonym przez pierś, stoi na brzegu i przykłada rękę do piersi.

3.

Rysunek 3: stara, kolorowana rycina. W ciemnym pokoju przy kominku siedzi w fotelu przestraszony starszy mężczyzna w szlafroku i szlafmycy, z rękami wyciągniętymi przed siebie. Obok stoi stolik z zapaloną świecą, a naprzeciw mężczyzny stoi półprzezroczysta postać ducha z głową obwiązaną chustą, opleciona łańcuchami. Na dole ryciny nieczytelny odręczny podpis.

Wybierz jeden rysunek, a następnie podaj tytuł lektury obowiązkowej oraz wymień bohaterów, którzy uczestniczą w rozmowie.

Uzasadnij, że spotkanie i rozmowa bohaterów wymienionych przez Ciebie wpłynęły na losy jednego z nich. Odwołaj się do znajomości całej lektury obowiązkowej.

Uwaga! Lista lektur obowiązkowych znajduje się na stronie 3 tego arkusza egzaminacyjnego.

Wybieram rysunek oznaczony cyfrą:
Tytuł lektury obowiązkowej:
Bohaterowie:
Uzasadnienie:
Zad. 19 (0-20)

Wybierz jeden z podanych tematów i napisz wypracowanie.

  • Pamiętaj o zachowaniu formy wypowiedzi wskazanej w temacie: napisz rozprawkę albo opowiadanie.
  • W wypracowaniu odwołaj się do wybranej lektury obowiązkowej. Lista lektur obowiązkowych znajduje się na stronie 3 tego arkusza egzaminacyjnego.
  • Twoja praca powinna liczyć co najmniej 200 wyrazów.
  • Zapisz wypracowanie w wyznaczonym miejscu. Nie pisz na marginesie.

Temat 1.

Napisz rozprawkę, w której rozważysz trafność stwierdzenia, że dzięki współpracy z innymi można wiele osiągnąć. W argumentacji odwołaj się do wybranej lektury obowiązkowej oraz do innego utworu literackiego.

Temat 2.

Napisz opowiadanie o Twoim spotkaniu z bohaterem wybranej lektury obowiązkowej. Wasza wspólna przygoda przekonała Cię, że dobrze jest działać razem w imię słusznej sprawy. Wypracowanie powinno dowodzić, że znasz wybraną lekturę obowiązkową.