Wszystkie arkusze z języka polskiego
Arkusz egzaminacyjny

Egzamin ósmoklasisty 2022 - termin dodatkowy - język polski

Pełna treść zadań, odpowiedzi i rozwiązania krok po kroku. Rozwiązuj i sprawdzaj się na bieżąco.

Zapisuj swój postępZobaczysz, co masz już policzone.
Kompakt CNBOryginał CKE
Twój Wynik
0%(0/25 pkt)
Tekst źródłowy

Przeczytaj tekst i wykonaj zadania.

Juliusz Słowacki

BALLADYNA (Akt II, scena I)

BALLADYNA

Co moje Ręce zrobiły?… O!…

GŁOS Z WIERZBY

Jezus Maryja…

BALLADYNA

przerażona

Kto to?… zawołał ktoś?… czy to ja sama Za siebie samą modliłam się?… Żmija, Kobieta, siostra – nie siostra… Krwi plama Tu – i tu – i tu –

Pokazując na czoło, plami je palcem.

i tu. – Ktoż zabija Za malin dzbanek siostrę?… Jeśli z bora1 Kto tak zapyta? powiem – ja. – Nie mogę Skłamać i powiem: ja! – Jak to ja?… Wczora Mogłabym przysiąc, że nie… W las!… w las!… w drogę, Wczorajsze serce niechaj się za ciebie Modli. – Ach jam się wczoraj nie modliła. To źle! źle! – dzisiaj już nie czas… Na niebie Jest Bóg… zapomnę, że jest, będę żyła, Jakby nie było Boga.

Odbiega w las.

[…]

GOPLANA

[…] Ukryj się, Skierko – patrzaj! Balladyna Zbłąkana w lesie tu nadchodzi, sina, Okropnie blada, z rozpuszczonym włosem. Ja twarz zakryję i pod wierzbą siędę; Będę mówiła do niej siostry głosem I obłąkaną gryźć będę… gryźć będę…

Skierka odchodzi.

BALLADYNA

wbiega na scenę, obłąkana.

Wiatr goni za mną i o siostrę pyta, Krzyczę: „Zabita – zabita – zabita!”. Drzewa wołają: „Gdzie jest siostra twoja?”… Chciałam krew obmyć… z błękitnego zdroja2 Patrzała twarz jej blada i milcząca... O… gdzie ja przyszła?… to wierzba płacząca… Ta sama… gdzie ja… – Siostra moja!… żywa!…

GOPLANA

Siostro…

BALLADYNA

Okropnym wołasz mię imieniem! Trup… trup… trup na mnie białą dłonią kiwa… Wszystkie mi włosy przesiękły sumnieniem I ciągną nazad3, wstając z głowy. – Ale Nogi przykute…

GOPLANA

Czy ci smutne żale Nie mówią, siostro, żeś ty źle zrobiła? I gdyby siostra twoja żyła?…

BALLADYNA

Żyła?

GOPLANA

Mogłażbyś ty ją zabić po raz drugi?

BALLADYNA

szukając koło siebie

Zgubiłam mój nóż.

GOPLANA

Ach nie dosyć długi Nóż twój był, siostro…

BALLADYNA

To nie moja wina.

GOPLANA

Siostro! lecz jeśli przebaczy Alina?… Jeśli zapomni… i powie: „Siostrzyczko, Miałam sen taki – do chaty wieczorem… Nim wyszłaś w ciemne osiny4 ze świéczką5, Przyjechał rycerz; rycerz był upiorem, Upior6 dwie siostry pokochał szalenie I obie wysłał na maliny; …śniłam, Że gdyśmy zaszły w głuche lasu cienie, Siostra mnie nożem… Wtem się obudziłam… Chodźmy do wróżki, niech sen wytłumaczy”…

BALLADYNA

zamyślona

To sen… ach, prawda… i mnie się wydaje, Że to sen, siostro…

GOPLANA

Ten sen nic nie znaczy…

BALLADYNA

To sen…

GOPLANA

I tylko matka nas połaje7, Żeśmy się długo zabawiły w borze.

BALLADYNA

A rycerz…

GOPLANA

Zniknął… to sen…

BALLADYNA

Być nie może… Co? ha okropnie, rycerz jak sen zniknął?

GOPLANA

Ale ja żyję…

BALLADYNA

Bogdajbyś umarła! To sen… to sen – ha?… rozum już przywyknął Do twojej śmierci. Skoro bym otarła Krew z mojej ręki… byłabym szczęśliwa.

GOPLANA

odkrywa twarz

Bądź nią, szatanie! twa siostra nieżywa.

BALLADYNA

O wielki Boże! a ty co za widmo?…

GOPLANA

Bańka z kryształu, którą wichry wydmą Z błękitu fali… i barwami kwiatu Malują zorze. – Ale bądź spokojną, Ja nie wyjawię tajemnicy światu, Zostawię ciebie przeznaczeniem spojną8 Z ręką rycerza i ze zbrodni ręką; A ręka zbrodni dalej zaprowadzi. Usychaj wiecznie tajemnicy męką. […] Idź… weź ten dzbanek…ja ciebie nie zgubię. Ale natura zbrodnią pogwałcona9 Mścić się będzie – idź do chaty.

Balladyna bierze z rąk Goplany dzbanek Aliny i odchodzi milcząca

Odeszła i splamione krwią obmyje szaty. Ale na czole plama zostanie czerwona […].

Odchodzi.

Juliusz Słowacki, Balladyna, [w:] tegoż, Dzieła wybrane, t. 3, Wrocław 1983.

1 Z bora – tu: z lasu.

2 Z błękitnego zdroja – tu: ze źródełka.

3 Nazad – do tyłu.

4 Osina – tu: osika; gatunek drzewa.

5 Świéczką – świeczką.

6 Upior – upiór.

7 Połajać – upomnieć.

8 Spojną – tu: związaną.

9 Pogwałcona – tu: zaburzona.

[551 wyrazów]

1
Zadanie 1
Temat: Czytanie i interpretacja utworu literackiego
Zad. 1 (0-1)

Oceń prawdziwość podanych stwierdzeń. Wybierz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.

Zdania do oceny: prawda lub fałsz
W przytoczonym fragmencie utworu Juliusza Słowackiego Balladyna jest ukazana jako bohaterka doznająca sprzecznych emocji.
Z przytoczonego fragmentu utworu Juliusza Słowackiego wynika, że Balladyna jest skłonna naprawić krzywdę wyrządzoną siostrze.
2
Zadanie 2
Temat: Czytanie i interpretacja utworu literackiego
Zad. 2 (0-1)

Na które pytanie nie można znaleźć odpowiedzi w przytoczonym fragmencie Balladyny? Wybierz odpowiedź spośród podanych.

3
Zadanie 3
Temat: Czytanie i interpretacja utworu literackiego
Zad. 3 (0-1)

Oceń prawdziwość podanych stwierdzeń. Wybierz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.

Zdania do oceny: prawda lub fałsz
W słowach skierowanych do Skierki Goplana zapowiada, że wyjawi światu tajemnice Balladyny.
Z ostatniej wypowiedzi Goplany wynika, że Balladyna popełni kolejne zbrodnie.
4
Zadanie 4
Temat: Elementy utworu literackiego
Zad. 4 (0-1)

Odwołując się do przytoczonego fragmentu utworu Juliusza Słowackiego, udowodnij, że Goplana jest postacią fantastyczną. Nie cytuj.

Jeśli chcesz więcej

Kurs z polskiego

Zobacz kurs
5
Zadanie 5
Tematy: Elementy utworu literackiego, środek: epitet
Zad. 5 (0-1)

Wymień jedną z funkcji, jaką pełnią epitety we fragmencie: nadchodzi, sina, / Okropnie blada, z rozpuszczonym włosem.

6
Zadanie 6
Tematy: Chronologia wydarzeń, Obraz, film, plakat i inne teksty kultury
Zad. 6 (0-2)

6.1. Odwołując się do znajomości całego utworu Balladyna, ułóż podane niżej treści zgodnie z porządkiem chronologicznym. Wpisz litery A, B, D w kratki we właściwej kolejności.

C.Współzawodnictwo z Aliną o względy rycerza.
C

Klikaj odpowiedzi w kolejności: litera trafia do pierwszej wolnej kratki. Kliknięcie litery w kratce ją usuwa.

6.2. Które ze zdjęć odnosi się do końcowej sceny Balladyny? Uzasadnij swój wybór.

1

Zdjęcie 1: przewrócony gliniany dzbanek leży na zielonym tle, a obok niego rozsypane są czerwone maliny.

2

Zdjęcie 2: bochenek chleba pokrojony na kromki leży na stolnicy oprószonej mąką, za nim nóż.

3

Zdjęcie 3: burza, z ciemnofioletowego nieba uderzają jasne błyskawice, na dole ciemna linia drzew.

4

Zdjęcie 4: płacząca wierzba z długimi, zwisającymi do ziemi zielonymi gałęziami.
Zdjęcie nr:
Uzasadnienie wyboru:
7
Zadanie 7
Temat: Obraz, film, plakat i inne teksty kultury
Zad. 7 (0-2)

Obejrzyj zamieszczony poniżej plakat.

Plakat na białym tle. U góry duży napis „BALLADYNA”, pod nim mały „Juliusz Słowacki”. Po lewej napis „Narodowe Czytanie” i „Fragmenty utworu w wykonaniu mieszkańców Żor.”. Pośrodku szary miecz ze złotą rękojeścią w kształcie korony przebija od góry duże czerwone serce złożone z okrągłych, malinowych cząstek, przypominające malinę. Z ostrza wystającego pod sercem spadają czerwone krople. Po prawej na dole napisy „5 września godz. 17:00”, „Dom Kultury” i „Wstęp wolny”, a u samego dołu rząd logotypów, m.in. „NARODOWE CZYTANIE”.

Na plakacie przedstawione są różne elementy graficzne odnoszące się do treści utworu Balladyna. Wybierz dwa z nich i wyjaśnij ich sens w kontekście całego dramatu Juliusza Słowackiego.

Element graficzny 1.:
Wyjaśnienie:
Element graficzny 2.:
Wyjaśnienie:
8
Zadanie 8
Tematy: Interpunkcja, Gramatyka
Zad. 8 (0-2)

8.1. Na jednej ze stron internetowych promującej polskich poetów zamieszczono krótką notatkę dotyczącą Juliusza Słowackiego. Niestety, jedno ze zdań zapisano niezgodnie z obowiązującymi regułami interpunkcyjnymi. Wybierz zdanie, w którym interpunkcja jest niepoprawna.

Portret Juliusza Słowackiego: młody mężczyzna o ciemnych, falujących włosach, z wąsikiem, w białej koszuli z szerokim kołnierzem i w narzuconym na ramiona płaszczu. Pod portretem odręczny podpis poety.

Juliusz Słowacki (1809–1849)

8.2. Z podanych w zadaniu 8.1. zdań wybierz to, które jest przykładem zdania współrzędnie złożonego. Zapisz odpowiednią literę.

Zdanie współrzędne oznaczono literą.
Jeśli chcesz więcej

Kurs z polskiego

Zobacz kurs
9
Zadanie 9
Temat: Zaproszenie i ogłoszenie
Zad. 9 (0-3)

Teatr szkolny organizuje przesłuchanie kandydatek zainteresowanych odegraniem roli Balladyny. Zredaguj ogłoszenie, w którym poinformujesz o tym wydarzeniu i zachęcisz do udziału w przesłuchaniu. Użyj dwóch argumentów.

Uwaga: w ocenie wypowiedzi będzie brana pod uwagę poprawność językowa, ortograficzna i interpunkcyjna.

Ogłoszenie

Ozdobna ilustracja w nagłówku ogłoszenia: dwie białe maski teatralne, smutna i uśmiechnięta.
Układ i przydatne zwroty

Prosty układ

  1. 1

    Najważniejsze informacje

    Napisz, kto i komu ogłasza, czego dotyczy ogłoszenie oraz kiedy i gdzie odbywa się wydarzenie.

  2. 2

    Zachęta

    Dodaj dwa konkretne powody, dla których warto wziąć udział.

  3. 3

    Zakończenie

    Możesz dodać krótkie zakończenie i podpis nadawcy.

Możesz użyć

  • „[Nadawca] informuje, że …”
  • „Wydarzenie odbędzie się …”
  • „Warto wziąć udział, ponieważ …”

To tylko pomoc w pisaniu - CKE nie wymaga dokładnie tych zwrotów ani takiego podziału na akapity.

Zobacz schemat: ogłoszenie
Tekst źródłowy

Przeczytaj tekst i wykonaj zadania.

Małgorzata Smoczyńska

O NASZYM PODEJŚCIU DO ZMIAN

Już Heraklit z Efezu1 stwierdził, że „wszystko płynie”, a „jedyną stałą rzeczą jest zmiana”. Zmiany dokonują się w naszym otoczeniu, zmiany dokonują się w nas. […]

Czasem zmiany nas cieszą i ekscytują, a czasem nas przerażają. Czasem sami chcemy je wywołać, przyśpieszyć, a czasem – walczymy, by je opóźnić. Jak trafnie zauważył Paulo Coelho2, „Ludzie tęsknią za całkowitą odmianą, a jednocześnie pragną, by wszystko pozostało takie jak dawniej”. Z czego wynika nasze tak różne podejście do zmian? Kiedy zmiany są dobre i słuszne, a kiedy dążenie do nich nie ma sensu? Jak zwiększyć swoją skuteczność w ich wprowadzaniu?

Tak jak Heraklit z Efezu możemy porównać życie pełne zmian do rzeki, która raz jest małym, spokojnym strumyczkiem, a innym razem rwącym, górskim potokiem, raz płynie prosto, głębokim, równym korytem, a innym razem meandruje3 i stale zmienia swój bieg, rozlewając się po łąkach i polach. I mimo że praktycznie każdy człowiek takiej różnorodności zmian w swoim życiu doświadcza, to jednak można zaobserwować wśród ludzi bardzo różne podejścia i sposoby płynięcia rzeką życia.

Pierwszy typ to ludzie niechętni wobec zmian. Najchętniej siedzą na brzegu rzeki, w dobrze znanym, komfortowym miejscu i chociaż jest im tam trochę nudno, to jednak sami z siebie nie wchodzą do wody. Dlaczego? Ponieważ nigdy nie trenowali swoich umiejętności pływania w rzece zmian, nie czują się pewnie, nie mają swobody i radości z pływania, są spięci i przestraszeni. Boją się za bardzo oddalić […], przeraża ich to, co nieznane […]; lękiem napawa ich też myśl o groźnych wirach czających się pod wodą i innych potencjalnych niebezpieczeństwach. […]

Drugi typ to osoby otwarte na zmiany i akceptujące każdą zmianę, która się pojawi. Od dziecka lubiły wodę i pływanie kojarzy im się z przyjemnością i dobrą zabawą. W wodzie czują się bardzo swobodnie, bez wysiłku płyną lub unoszą się na powierzchni. […] Lubią swój brzeg, ale są też ciekawe tego, co za załomem, tego, co nieznane. Gdy porywa je wezbrana rzeka zmian, z radością i ufnością dają się ponieść prądowi i wyrzucić na ten brzeg, który wybierze dla nich rzeka. Czują wtedy ekscytację, ciekawość, radość, że pojawia się w ich życiu coś nowego. […]

Trzeci typ to kreatorzy zmian – ludzie, którzy kochają zmiany, ale – w przeciwieństwie do drugiego typu – o swoim losie chcą decydować sami. To świetnie wytrenowani, odważni i wytrwali pływacy, potrafiący nurkować do głębin, pływać pod prąd i skakać na główkę. Siedzenie na brzegu ich w ogóle nie interesuje, rzeka jest dla nich fascynująca i chcą dokładnie poznać wszystkie otaczające ją brzegi, jej meandry, głębiny i rozlewiska. Są głodni wrażeń i przygód, stale szukają nowych bodźców i nowych wyzwań. Wyznaczają sobie cele i […] dążą do tego, by te cele osiągnąć. Gdy wylądują na nowym brzegu, ich radość trwa tylko chwilę – bo zaraz ich myśli kierują się ku kolejnym, przyszłym celom. […]

Zależnie od naszego wrodzonego temperamentu i cech osobowości, a także środowiska, w którym dorastaliśmy, któryś z tych typów jest nam pewnie bliższy i bardziej naturalny niż inne. […] Ale bez wątpienia w świecie pełnym zmian […] jest nam łatwiej funkcjonować, gdy mamy w sobie pewną otwartość na zmiany, gdy umiemy je akceptować, a czasem – świadomie kreować […].

Na podstawie: Małgorzata Smoczyńska, Niechętni wobec zmian, otwarci na nie czy ich kreatorzy? O naszym podejściu do zmian, www.focus.pl

1 Heraklit z Efezu – starożytny filozof grecki.

2 Paulo Coelho – współczesny pisarz brazylijski.

3 Meander – zakole rzeki.

[541 wyrazów]

10
Zadanie 10
Temat: Streszczenie
Zad. 10 (0-2)

Uzupełnij poniższą wypowiedź w taki sposób, aby stanowiła streszczenie tekstu Małgorzaty Smoczyńskiej.

Tematem tekstu Małgorzaty Smoczyńskiej jest
.
Autorka koncentruje się na
.
Na koniec stwierdza, że
.
Zanim uzupełnisz streszczenie
Temat tekstu
Jakie jedno zagadnienie łączy początek, opis trzech typów ludzi i końcowy wniosek?
Główna część rozważań
Jakie trzy sposoby reagowania na to zagadnienie autorka kolejno omawia?
Końcowy wniosek
Jaką postawę autorka uznaje na końcu za pomocną w codziennym życiu?

Każda fraza musi pasować do gotowego zdania i streszczać sens, a nie przepisywać cały akapit.

11
Zadanie 11
Temat: Czytanie tekstów nieliterackich
Zad. 11 (0-1)

Na które pytanie znajdziesz odpowiedź w akapicie 4. tekstu Małgorzaty Smoczyńskiej? Wybierz odpowiedź spośród podanych.

Akapit pod ręką

Akapit 4

Pierwszy typ to ludzie niechętni wobec zmian. Najchętniej siedzą na brzegu rzeki, w dobrze znanym, komfortowym miejscu i chociaż jest im tam trochę nudno, to jednak sami z siebie nie wchodzą do wody. Dlaczego? Ponieważ nigdy nie trenowali swoich umiejętności pływania w rzece zmian, nie czują się pewnie, nie mają swobody i radości z pływania, są spięci i przestraszeni. Boją się za bardzo oddalić […], przeraża ich to, co nieznane […]; lękiem napawa ich też myśl o groźnych wirach czających się pod wodą i innych potencjalnych niebezpieczeństwach. […]

Małgorzata Smoczyńska, O naszym podejściu do zmian

Jeśli chcesz więcej

Kurs z polskiego

Zobacz kurs
12
Zadanie 12
Temat: Czytanie tekstów nieliterackich
Zad. 12 (0-1)

Odwołując się do przytoczonego tekstu Małgorzaty Smoczyńskiej, oceń prawdziwość podanych stwierdzeń. Wybierz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.

Zdania do oceny: prawda lub fałsz
Autorka podkreśla, że osoby otwarte na zmiany cechuje ufność i ciekawość.
Autorka porównuje kreatorów zmian do pływaków szukających wciąż nowych doznań.
13
Zadanie 13
Temat: Czytanie tekstów nieliterackich
Zad. 13 (0-1)

Odwołując się do przytoczonego tekstu, oceń prawdziwość podanych stwierdzeń. Wybierz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.

Zdania do oceny: prawda lub fałsz
Przytoczenie słów Heraklita jest w tekście punktem wyjścia do rozważań o zmianach w życiu człowieka.
Paulo Coelho dostrzegł sprzeczność w podejściu człowieka do zmian.
14
Zadanie 14
Temat: Dobór lektury i uzasadnienie
Zad. 14 (0-2)

Spośród lektur obowiązkowych wybierz tę, której bohater zmienił swoje życie pod wpływem niespodziewanych wydarzeń. Podaj tytuł tej lektury oraz jej bohatera.

Uzasadnij swój wybór. W uzasadnieniu przywołaj sytuację z tej lektury, ilustrującą Twoją argumentację.

Uwaga! Lista lektur obowiązkowych znajduje się na stronie 3 tego arkusza egzaminacyjnego.

Tytuł lektury:
Bohater lektury:
Uzasadnienie wyboru:
15
Zadanie 15
Temat: Gramatyka
Zad. 15 (0-1)

Uzupełnij poniższe zdanie. Wybierz odpowiedź spośród oznaczonych literami A i B oraz spośród oznaczonych literami C i D.

W wypowiedzeniu Najchętniej siedzą na brzegu rzeki podkreślony wyraz to , który występuje w stopniu .

Jak rozpoznać przysłówek i stopień?
Sprawdź pytanie

Czy wyraz mówi, jak wykonywana jest czynność?

Wyraz odpowiadający na pytanie „jak?” i określający czasownik jest zwykle przysłówkiem.

Sprawdź budowę

Czy forma oznacza największe nasilenie cechy?

Przedrostek „naj-” zwykle wskazuje stopień najwyższy, a nie tylko porównanie dwóch cech.

W zdaniu „Uczeń mówi najciszej” wyraz określa sposób mówienia i wskazuje największe nasilenie cechy.

Jeśli chcesz więcej

Kurs z polskiego

Zobacz kurs
16
Zadanie 16
Temat: Gramatyka
Zad. 16 (0-1)

Oceń prawdziwość podanych stwierdzeń. Wybierz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.

Zdania do oceny: prawda lub fałsz
Wyrazy strumyk, rzeka, potok to przykłady wyrazów pokrewnych, należących do tej samej rodziny wyrazów.
Wyraz nadrzeczny został utworzony od wyrażenia nad rzeką.
17
Zadanie 17
Temat: Ortografia
Zad. 17 (0-2)

Uzupełnij zdania. Wpisz w wyznaczone miejsca A albo B.

A. wierzę
B. wieżę

1. Mam nadzieję, że dobrze napiszecie ten sprawdzian, w to niezachwianie – powiedziała moja nauczycielka.

2. Zbudowano tutaj basztę, a nie obserwacyjną – sprostował przewodnik.

3. Nie własnym oczom! Ty tutaj? – zdziwił się trener.

18
Zadanie 18
Wszystkie tematy wypracowań
Zad. 18 (0-20)

Wybierz jeden z podanych tematów i napisz wypracowanie.

  • Pamiętaj o zachowaniu formy wypowiedzi wskazanej w temacie: napisz rozprawkę albo opowiadanie.
  • W wypracowaniu odwołaj się do wybranej lektury obowiązkowej. Lista lektur obowiązkowych znajduje się na stronie 3 tego arkusza egzaminacyjnego.
  • Twoja praca powinna liczyć co najmniej 200 wyrazów.
  • Zapisz wypracowanie w wyznaczonym miejscu. Nie pisz na marginesie.

Temat 1.

Napisz rozprawkę, w której rozważysz, czego współcześni młodzi ludzie mogą się nauczyć od bohaterów literackich. W argumentacji odwołaj się do wybranej lektury obowiązkowej oraz do innego utworu literackiego.

Temat 2.

Wyobraź sobie, że odwiedził Cię bohater lektury obowiązkowej. Napisz opowiadanie o Waszej wspólnej przygodzie, która nauczyła Cię czegoś nowego. Wypracowanie powinno dowodzić, że znasz wybraną lekturę obowiązkową.