Egzamin ósmoklasisty 2023 - język polski

1. W tekście1234

   […] 1Precz! jędzo trująca! 2Zrzućcie ją z tronu – ja pierwszy otwieram 3Grobowiec ciemny dla ludzi tysiąca, 4Co będą żyli pod nią... […]

   Juliusz Słowacki, Balladyna

   1Precz! jędzo trująca!

   2Zrzućcie ją z tronu – ja pierwszy otwieram

   3Grobowiec ciemny dla ludzi tysiąca

   4Co będą żyli pod nią

   Juliusz Słowacki, Balladyna
2. A

   kanclerz namawia królową do wydawania surowych wyroków.Odpada

   Kanclerz nie namawia do surowości - prosi, by Balladyna rządziła mądrze, szczodrze i dała łaskę winnym.

3. B

   Balladyna zakazuje strażnikom rozdawania jedzenia ubogim.Odpada

   Odwrotnie - Balladyna każe rozdawać strawę żebrakom i zastawić stoły na rynkach dla ludu, nie zakazuje rozdawania jedzenia.

   Red Flag: Opcja B mówi o zakazie, lecz w tekście Balladyna właśnie każe rozdawać jedzenie ubogim. Takie zastąpienie czynności jej przeciwieństwem może wzbudzić wątpliwość.

   To tylko sygnał, nie dowód. Ostatecznie sprawdź odpowiedź w tekście albo w poleceniu.

4. C

   Kostryn przestrzega zebranych przed okrutnymi rządami Balladyny.Pasuje

   Umierający Kostryn ostrzega zebranych przed Balladyną - nazywa ją trującą jędzą i mówi, że otwiera grób dla tysiąca ludzi, którzy będą żyli pod jej rządami. To przestroga przed jej okrutnym panowaniem.

   Sedno: Słowa o grobie dla tysiąca ludzi nie opisują dosłownego kopania grobu. Kostryn przewiduje, że rządy Balladyny przyniosą śmierć wielu osobom, dlatego jego wypowiedź jest ostrzeżeniem.

5. D

   zgromadzeni poddani proszą królową o stracenie jeńców wojennych.Odpada

   Poddani nie proszą o stracenie jeńców - to Balladyna sama każe rozkuć pęta wojennym brańcom (uwolnić ich).

6. Odpowiedź: CKostryn przestrzega zebranych przed okrutnymi rządami Balladyny.

1. 1

   Oś wydarzeń

   Od najwcześniejszego do najpóźniejszego wydarzenia.

   1. B

      Najpierw

      Udział w konkursie i pozbycie się siostry.

   2. C

      Potem

      Ślub z Kirkorem i przeprowadzka do zamku.

   3. E

      Następnie

      Pożegnanie męża i rozpoczęcie znajomości z Kostrynem.

   4. D

      Dalej

      Zabicie Grabca i przywłaszczenie korony Lecha.

   5. A

      Na końcu

      Otrucie wspólnika i objęcie tronu.

1. Przykładowa odpowiedź

   NiepełnaPełnaRozszerzona

   Kopiuj

   Pełna, naturalna odpowiedź - niczego ważnego jej nie brakuje.

   Balladyna nawiązuje do zbrodni, które popełniła i chce ukryć. Jedną z nich jest zabicie Aliny podczas zbierania malin.

1. A

   czas akcji nieprzekraczający jednej doby.Odpada

   Akcja nie mieści się w jednej dobie - wydarzenia rozciągają się na dłuższy czas (ślub, wyprawa, panowanie).

2. B

   łączenie elementów realistycznych i fantastycznych.Pasuje

   W Balladynie obok ludzi, dworu i walki o władzę pojawiają się fantastyczne postacie, takie jak Goplana, Skierka i Chochlik. Dlatego poprawna jest odpowiedź B: świat realistyczny łączy się tu z fantastycznym.

   Sedno: Fantastyczne postacie nie tworzą osobnej opowieści. Wpływają na decyzje i losy ludzi, dlatego oba porządki są ze sobą połączone.

3. C

   brak związku przyczynowo-skutkowego między wydarzeniami.Odpada

   Każde wydarzenie wynika z wcześniejszych: kolejne zbrodnie Balladyny prowadzą ją w końcu do kary.

4. D

   umiejscowienie rozgrywających się wydarzeń w jednym miejscu.Odpada

   Akcja toczy się w różnych miejscach - przy chacie wdowy, nad jeziorem Gopło, na zamku Kirkora i w sali królewskiej w Gnieźnie.

5. Odpowiedź: Błączenie elementów realistycznych i fantastycznych.

1. A

   Dziady cz. IIPasuje

   Balladyna to dramat (utwór przeznaczony do wystawienia, z podziałem na akty i sceny oraz dialogami postaci). Spośród podanych utworów Mickiewicza dramatem są również Dziady cz. II, dlatego należą do tego samego rodzaju literackiego.

   Sedno: O rodzaju literackim nie decyduje to, czy tekst jest zapisany wierszem. W Dziadach cz. II postacie rozmawiają, a wskazówki opisują to, co dzieje się na scenie.

2. B

   Śmierć PułkownikaOdpada

   Śmierć Pułkownika nie ma podziału na role ani wskazówek dla aktorów. Wydarzenia przedstawia osoba mówiąca w wierszu, więc nie jest to dramat.

3. C

   Reduta OrdonaOdpada

   W Reducie Ordona wydarzenia są opowiadane, a tekst nie ma dialogów postaci ani didaskaliów, czyli wskazówek scenicznych. Nie jest to dramat.

4. D

   Pan TadeuszOdpada

   Pan Tadeusz to epopeja, czyli długi utwór epicki (opowiada o wydarzeniach), a nie dramat.

5. Odpowiedź: ADziady cz. II

1. A

   Córka Wdowy była próżną i leniwą dziewczyną, która niechętnie pomagała w domu.Odpada

   Fragment „która niechętnie pomagała w domu” jest zdaniem podrzędnym opisującym dziewczynę, dlatego przecinek przed „która” jest potrzebny.

2. B

   Siostra Aliny działała impulsywnie i nie zastanawiała się nad konsekwencjami swoich czynów.Odpada

   Oba orzeczenia mają tę samą wykonawczynię: Balladyna „działała” i „nie zastanawiała się”. Łączy je jedno „i”, więc nie stawiamy przecinka.

3. C

   Tytułowa bohaterka była bardzo ambitna, dlatego dążyła do realizacji celu za wszelką cenę.Odpada

   Przecinek oddziela dwa zdania składowe. Drugie, rozpoczynające się od „dlatego”, wyraża skutek ambicji bohaterki.

4. D

   Żona Kirkora zapewniała męża o swoim uczuciu ale tak naprawdę wcale go nie kochała.Pasuje

   W zdaniu D pierwsza część mówi, że Balladyna zapewniała męża o uczuciu, a druga mówi, że go nie kochała. Słowo „ale” przeciwstawia te dwie części, dlatego trzeba postawić przed nim przecinek.

5. 1

   Poprawny zapis

   ,= wstawiony przecinek

   Żona Kirkora zapewniała męża o swoim uczuciu⁠, ale tak naprawdę wcale go nie kochała.

   Dlaczego?

   • ,

     Przed „ale”: pierwsza część mówi, że Balladyna zapewniała męża o uczuciu, a druga mówi, że go nie kochała. „Ale” przeciwstawia te dwie części, dlatego stawiamy przed nim przecinek.

6. Odpowiedź: DŻona Kirkora zapewniała męża o swoim uczuciu ale tak naprawdę wcale go nie kochała.

1. Twoja wypowiedź

   „Artykuł we wczorajszej prasie stał się celem ich żartów.”

2. A

   Długo spierali się o to, jak szybko dotrzeć do celu.Odpada

   Tu cel oznacza miejsce, do którego się zmierza - to znaczenie 2.

3. B

   Artykuł we wczorajszej prasie stał się celem ich żartów.Pasuje

   W znaczeniu 3. cel to przedmiot lub osoba, których dotyczą czyjeś działania. W zdaniu B artykuł stał się celem żartów - to właśnie obiekt, na który skierowane są działania (żarty).

   Sedno: Można zastąpić słowo „cel” wyrazem „obiekt”. Tylko w zdaniu B artykuł jest obiektem czyjegoś działania, czyli żartów.

4. C

   Naszym celem jest sukces, o którym długo będzie się mówiło.Odpada

   Tu cel to to, do czego się dąży (sukces) - znaczenie 1.

5. D

   Celem ich podróży było zabytkowe miasteczko na południu kraju.Odpada

   Tu cel to miejsce, do którego zmierza podróż (miasteczko) - znaczenie 2.

6. Odpowiedź: BArtykuł we wczorajszej prasie stał się celem ich żartów.

1. 1

   Wspólna lektura: BalladynaW odpowiedzi wybierasz tylko tyle elementów, ile wymaga polecenie. Tutaj możesz sprawdzić wszystkie poprawne powiązania.

   • Korona unosząca się nad głową - Korona nie przylega do głowy, więc władza nie należy się Balladynie. Bohaterka zdobyła koronę zbrodnią, a nie prawem, i dlatego nie potrafi jej utrzymać.
   • Czerwone zacieki zakrywające oczy - Kojarzą się z krwią i przypominają o zbrodniach bohaterki, przede wszystkim o zabójstwie Aliny. Zakrywają oczy, bo pragnienie władzy przestało jej pozwalać odróżniać dobro od zła.
   • Blada, zimna twarz bez oczu - Pokazuje, że kolejne zbrodnie odebrały Balladynie zwykłe ludzkie uczucia. Bohaterka nie umie już współczuć nawet własnej siostrze i matce.
   • Ciemne tło - Buduje nastrój grozy i zapowiada tragiczne zakończenie: Balladynę, już jako królową, zabija piorun.
2. Przykładowa odpowiedź

   NiepełnaPełnaRozszerzona

   Kopiuj

   Pełna, naturalna odpowiedź - niczego ważnego jej nie brakuje.

   Korona unosi się nad głową Balladyny, więc władza jej się nie należy - zdobyła ją zbrodnią. Czerwone zacieki przypominają krew i symbolizują morderstwa popełnione przez bohaterkę.

1. Przykładowe uzupełnienie

   Jolanta Maria Berent w przytoczonym tekście podejmuje temat różnych znaczeń słowa „talent”.

   Autorka zwraca uwagę na to, że talent to nie tylko uzdolnienia artystyczne, ale także cechy charakteru.

   Zauważa ponadto że talenty mogą objawiać się na co dzień w różny sposób i mieć również negatywną stronę

   i przekonuje, że talent, którego nie rozwijamy, może się zmarnować.

Dlaczego właśnie tak?

1. Najważniejsza zasada: Nie przepisuj kolejnych przykładów z tekstu. W każdej luce zapisz krótko własnymi słowami wspólną myśl, która z nich wynika.

1. W tekście12

   […] 1Nie da się jednak ukryć, że każdy talent może też mieć ciemną stronę. Weźmy „naprawianie”. […]

   […] 2Wszystko świetnie, póki nie zaczną naprawiać innych... […]

   Jolanta Maria Berent, Odblokuj swój talent
2. A

   Jak badacze definiują talent?Odpada

   Definicja talentu według badaczy ('powtarzający się wzorzec zachowania, myślenia i odczuwania') jest we wcześniejszym akapicie, nie w tym o ciemnej stronie.

3. B

   W jaki sposób można odkryć swoje talenty?Odpada

   O odkrywaniu i odblokowywaniu swoich talentów mówi końcowy akapit ('Odkrycie własnych talentów bywa energetyzującym doświadczeniem'), a nie ten o ciemnej stronie.

4. C

   Czy posiadane talenty mogą mieć jakieś minusy?Pasuje

   W akapicie o ciemnej stronie talentu autorka pisze, że każdy talent może mieć ciemną stronę, np. naprawianie staje się problemem, gdy ktoś zaczyna naprawiać innych. Odpowiada to pytaniu, czy talenty mogą mieć minusy.

   Sedno: Wyrażenie „ciemna strona” znaczy tutaj „minus”. Trzeba więc rozpoznać tę samą myśl zapisaną innymi słowami.

5. D

   Jak pielęgnowanie talentów wpływa na nasze życie?Odpada

   O wpływie pielęgnowania talentów na życie (że staje się ono ciekawsze i bogatsze) mówi końcowy akapit, a nie ten o ciemnej stronie.

6. Odpowiedź: CCzy posiadane talenty mogą mieć jakieś minusy?

1. W tekście123

   […] instrumencie, śpiewając, nie zawsze trafiasz w nutę, a w kuchni sprawdzasz się najlepiej przy robieniu herbaty, ale 1na pewno masz inne zalety, które za talent można uznać. […]

   […] 2Odkrycie własnych talentów bywa energetyzującym doświadczeniem. Ważne, by zrozumieć ich istotę. […]

   […] 3Można je rozwijać i świadomie kształtować. Ważne więc, by skupiać się na swoich mocnych stronach, ale też – by włączać do codziennego życia nowe sposoby działania i reagowania. […]

   Jolanta Maria Berent, Odblokuj swój talent

   1na pewno masz inne zalety, które za talent można uznać

   2Odkrycie własnych talentów bywa energetyzującym doświadczeniem.

   3Można je rozwijać i świadomie kształtować.

   Jolanta Maria Berent, Odblokuj swój talent
2. Przykładowa odpowiedź

   NiepełnaPełnaRozszerzona

   Kopiuj

   Pełna, naturalna odpowiedź - niczego ważnego jej nie brakuje.

   Tak. Tekst pokazuje, że każdy może odkryć w sobie różne talenty i je rozwijać. Ślimak wykonujący skok na deskorolce przedstawia kogoś, kto znalazł niezwykłą umiejętność i robi to, co lubi.

1. W tekście123

   […] 1Badacze zauważają, że talenty nie są dane nam raz na całe życie. Można je rozwijać i świadomie kształtować. Ważne więc, by skupiać się na swoich mocnych stronach, ale też – by włączać do codziennego życia nowe sposoby działania i reagowania. 2Stanie się ono wtedy ciekawsze, bogatsze. 3Talent bez naszego wsparcia może przecież zmarnieć. Ale to już wiemy od dawna – z pewnej przypowieści.

   Jolanta Maria Berent, Odblokuj swój talent
2. Przykładowa odpowiedź

   NiepełnaPełnaRozszerzona

   Kopiuj

   Pełna, naturalna odpowiedź - niczego ważnego jej nie brakuje.

   Tak. Adam Małysz mówi, że sam talent nie przyniesie efektów, jeśli człowiek nie zacznie go rozwijać. Autorka tekstu także wyjaśnia, że talenty trzeba świadomie kształtować, bo bez naszego działania mogą się zmarnować.

1. Przykładowa odpowiedź

   NiepełnaPełnaRozszerzona

   Kopiuj

   Pełna, naturalna odpowiedź - niczego ważnego jej nie brakuje.

   Wybrana cecha

   Odpowiedzialność

   Tytuł lektury

   Kamienie na szaniec

   Bohater lektury

   Zośka

   Uzasadnienie wyboru

   Przed akcją pod Sieczychami Zośka dokładnie się przygotował, ponieważ odpowiadał za życie ludzi, którymi dowodził. Takie zachowanie pokazuje jego odpowiedzialność.

1. 1

   Co musi znaleźć się w odpowiedzi?

   Informacje

   1. 1Kto zaprasza?
   2. 2Kogo zaprasza?
   3. 3Na co zaprasza?
   4. 4Kiedy odbywa się wydarzenie?
   5. 5Gdzie odbywa się wydarzenie?

   Argumenty

   Dwa konkretne argumenty zachęcające do udziału w premierze filmu.

   Poprawność

   Sprawdź poprawność językową, ortograficzną i interpunkcyjną zgodnie z kryteriami zadania.

2. Jedna z możliwych realizacji

   Kopiuj

   Samorząd Uczniowski serdecznie zaprasza uczniów klas siódmych i ósmych na premierę filmu Łowcy talentów. Pokaz odbędzie się 16 czerwca o godz. 17.00 w Miejskim Domu Kultury. Warto przyjść, aby zobaczyć inspirujące historie młodych ludzi rozwijających swoje pasje i po seansie porozmawiać z twórcami filmu.