Egzamin ósmoklasisty 2022 - język polski

1. W tekście12

   […] 1Ściągniej za kark! weź narzędzie! […]

   […] 2Aby muru nie kończono. […]

   Aleksander Fredro, Zemsta (fragmenty)

   1Ściągniej za kark! weź narzędzie!

   2Aby muru nie kończono.

   Aleksander Fredro, Zemsta (fragmenty)
2. A

   pomóc im w pracy zleconej przez Rejenta.Odpada

   Mularze pracują na zlecenie Rejenta, a nie Cześnika; Papkin im nie pomaga, lecz im przeszkadza.

3. B

   wynagrodzić im straty przez nich poniesione.Odpada

   Papkin nie chce wynagrodzić strat; przeciwnie - grozi i każe zabrać narzędzia ('zabierz im narzędzie').

4. C

   zmusić ich do przerwania wykonywanej pracy.Pasuje

   Papkin przychodzi do mularzy, by zmusić ich do przerwania pracy (C). Mówi im, żeby nie murować, a gdy nie słuchają, każe Śmigalskiemu z ludźmi ściągnąć ich i zabrać narzędzia.

   Sedno: Rozstrzyga tu sposób działania Papkina: wydaje rozkazy i używa siły. To właśnie znaczy, że chce mularzy zmusić, a nie przekonać.

5. D

   zaproponować im schronienie w domu Cześnika.Odpada

   Nie ma w tekście żadnej propozycji schronienia w domu Cześnika; Papkin przegania mularzy.

   Red Flag: Ta odpowiedź przedstawia Papkina jako pomocnego, choć w scenie przychodzi on przeszkodzić mularzom i używa siły. Taka sprzeczność powinna wzbudzić wątpliwość.

   To tylko sygnał, nie dowód. Ostatecznie sprawdź odpowiedź w tekście albo w poleceniu.

6. Odpowiedź: Czmusić ich do przerwania wykonywanej pracy.

1. W tekście123456

   […] 1Mur graniczny, tak zostanie. REJENT Ależ, luby, miły panie, To szaleństwo z waszej strony – 2I mur będzie naprawiony. […]

   […] 3Chcesz więc bójki? REJENT Mój Cześniku, Mój sąsiedzie, luby, miły, 4Przestań też być rozbójnikiem. CZEŚNIK 5Co! jak! – Żwawo! bij, co siły! […]

   […] 6Niechaj strącę tę makówkę! […]

   Aleksander Fredro, Zemsta (fragmenty)

   1Mur graniczny, tak zostanie.

   2I mur będzie naprawiony.

   3Chcesz więc bójki?

   4Przestań też być rozbójnikiem.

   5Co! jak! – Żwawo! bij, co siły!

   6Niechaj strącę tę makówkę!

   Aleksander Fredro, Zemsta (fragmenty)
2. Przykładowa odpowiedź

   NiepełnaPełnaRozszerzona

   Kopiuj

   Pełna, naturalna odpowiedź - niczego ważnego jej nie brakuje.

   Tak. W przytoczonym fragmencie spór Cześnika i Rejenta o naprawę muru prowadzi do gróźb i bójki. Pokazuje to, że bohaterowie dokuczają sobie i nie potrafią żyć w zgodzie.

1. 1

   Oś wydarzeń

   Od najwcześniejszego do najpóźniejszego wydarzenia.

   1. A

      Najpierw

      Przybycie Papkina do domu Cześnika.

   2. C

      Potem

      Przyjęcie przez Podstolinę oświadczyn Cześnika.

   3. E

      Następnie

      Plany Rejenta dotyczące małżeństwa Wacława z Podstoliną.

   4. B

      Dalej

      Decyzja Cześnika o ślubie Wacława i Klary.

   5. D

      Na końcu

      Zakończenie konfliktu między Cześnikiem a Rejentem.

1. Twoja wypowiedź

   „Tak jest - zgoda, / A Bóg wtedy rękę poda”

2. A

   pogodzenia się Cześnika z Rejentem.Pasuje

   Ostatnie słowa Wacława mówią o zgodzie Cześnika z Rejentem. To ich spór był głównym konfliktem w utworze, a na końcu bohaterowie się godzą. Dlatego poprawna jest odpowiedź A.

   Sedno: Słowo „zgoda” może kojarzyć się ze zgodą na ślub. Tutaj jednak kończy główny spór Cześnika z Rejentem, dlatego odnosi się do ich pojednania.

3. B

   wyznania Klarze miłości przez Papkina.Odpada

   Papkin nie wyznaje Klarze miłości w finale. Ostatnie słowa dotyczą zgody Cześnika i Rejenta, a nie historii Papkina.

   Red Flag: Polecenie mówi o puencie całego utworu, a ta odpowiedź dotyczy tylko pobocznego wątku Papkina. Taka różnica zakresu powinna wzbudzić wątpliwość.

   To tylko sygnał, nie dowód. Ostatecznie sprawdź odpowiedź w tekście albo w poleceniu.

4. C

   spotkania Wacława i Podstoliny po latach.Odpada

   Wacław i Podstolina znali się wcześniej, ale końcowe słowa o zgodzie nie dotyczą ich spotkania. Podsumowują zakończenie głównego sporu.

5. D

   rozmowy Rejenta z Wacławem o ślubie z Podstoliną.Odpada

   Rozmowa o ślubie pojawia się na początku wydarzeń. Ostatnie słowa mówią o pogodzeniu się Cześnika z Rejentem.

6. Odpowiedź: Apogodzenia się Cześnika z Rejentem.

1. Przykładowa odpowiedź

   NiepełnaPełnaRozszerzona

   Kopiuj

   Pełna, naturalna odpowiedź - niczego ważnego jej nie brakuje.

   Moim zdaniem bardziej komiczny jest kadr nr 2. Powtarzane przez Cześnika „mocium panie” tworzy komizm słowny. Dyndalski zapisuje to powiedzonko jako część listu, co prowadzi do zabawnego nieporozumienia i tworzy komizm sytuacyjny.

1. Przykładowa odpowiedź

   NiepełnaPełnaRozszerzona

   Kopiuj

   Pełna, naturalna odpowiedź - niczego ważnego jej nie brakuje.

   Tytuł lektury

   Pan Tadeusz

   Bohater lektury

   Sędzia, Hrabia, Tadeusz i Zosia

   Uzasadnienie wyboru

   Spór Sędziego i Hrabiego o zamek doprowadził do zajazdu i walki, więc niezgoda przyniosła szkody. Później zaręczyny Tadeusza i Zosi połączyły skłócone rodziny, dlatego zgoda zakończyła konflikt.

1. 1

   Poprawny zapis

   ,= wstawiony przecinek

   Treść utworu ma swe źródło w autentycznym konflikcie. Aleksander Fredro znalazł akta procesowe z XVII wieku, które dotyczyły konfliktu dawnych właścicieli zamku. Piotr Firlej, jako wojewoda⁠, uważał Jana Skotnickiego za niegodnego siebie sąsiada i dokuczał mu⁠, gdy tylko nadarzała się do tego sposobność. Skotnicki nie ustępował mu⁠, więc sprawa znalazła się w trybunale. Kres zatargowi położył dopiero ślub córki Jana Skotnickiego z synem Piotra Firleja.

   Dlaczego?

   • ,

     Po wyrazie „wojewoda”: słowa „jako wojewoda” dodają informację o funkcji Firleja. Pierwszy przecinek już otwiera to dopowiedzenie, a drugi musi je zamknąć.

   • ,

     Przed „gdy”: część zaczynająca się od „gdy” mówi, kiedy Firlej dokuczał Skotnickiemu. Oddzielamy ją przecinkiem od wcześniejszej części zdania.

   • ,

     Przed „więc”: część po „więc” pokazuje skutek nieustępliwości Skotnickiego. Przecinek oddziela dwa zdania: „Skotnicki nie ustępował mu” oraz „sprawa znalazła się w trybunale”.

1. Przykładowe uzupełnienie

   Andrzej Kojder rozpoczyna swoje rozważania od refleksji na temat przyjaźni w XXI wieku.

   W kolejnych akapitach odwołuje się do poglądów filozofów na temat roli przyjaźni w życiu człowieka.

   Przywołuje również przysłowia dotyczące przyjaźni, aby pokazać, że przyjaźń jest ważna dla ludzi różnych kultur.

   Podsumowując rozważania, stwierdza, że przyjaźń jest jedną z najważniejszych wartości i każdy człowiek jej potrzebuje.

Dlaczego właśnie tak?

1. Najważniejsza zasada: Zdanie „Autor pisze o Arystotelesie i o tym, że przyjaźń jest ważna” nie wystarczy. Pomija początek tekstu, rolę przysłów i końcowy wniosek, więc nie streszcza kolejnych części rozważań autora.

1. Tego w tekście nie ma

   W tekście nie ma informacji o tym, jaką cenę płaci się za zdradę przyjaciół. Dlatego poprawna jest odpowiedź A; tekst odpowiada na pozostałe pytania.

2. A

   Jaką cenę płaci się za zdradę przyjaciół?Pasuje

   W tekście nie ma odpowiedzi na pytanie A o cenę płaconą za zdradę przyjaciół. Autor pisze o zaufaniu i o tym, że przyjaciel nas nie zdradzi, ale nigdzie nie mówi, jaka kara czy konsekwencja spotyka zdrajcę. Stąd odpowiedź A.

3. B

   Czego możemy się nauczyć dzięki przyjaźni?Jest w tekście

   Tekst odpowiada na to pytanie: przyjaźń uczy nas panować nad sobą i rozumieć słabości: własne oraz innych ludzi.

   […] 1Przyjaźń uczy nas powściągliwości: traktowania potrzeb przyjaciół na równi z naszymi własnymi. Uczy nas wyrozumiałości dla naszej i cudzej słabości, przywar i różnych niedostatków. Mieć przyjaciela to mieć powiernika. […]

4. C

   Dlaczego ludziom dzisiaj trudno jest zawierać przyjaźnie?Jest w tekście

   Tekst to tłumaczy na początku: ludzie są 'w ciągłym ruchu', nawiązują kontakty powierzchowne i 'nie mają czasu na przyjaźń'.

   […] 2Będąc w ciągłym ruchu, nawiązują za pośrednictwem nowych mediów kontakty powierzchowne i krótkotrwałe. Nie mają czasu na przyjaźń, co najwyżej zawierają znajomości. Monitor komputera i klawiatura oraz wyświetlacz telefonu komórkowego zastępują im kontakty face-to-face lub też są nowym, uproszczonym rodzajem […]

5. D

   Co na temat przyjaźni mówią przysłowia różnych narodów?Jest w tekście

   Tekst przytacza przysłowie rosyjskie i mongolskie o przyjaźni, więc odpowiedź da się znaleźć.

   […] 3Rosyjskie przysłowie „Powiedz, kim są twoi przyjaciele, a powiem ci, kim jesteś” stało się również polskim powiedzeniem. 4W Mongolii usłyszymy, że „wprawdzie zwycięzca ma wielu przyjaciół, ale zwyciężony ma dobrych przyjaciół”. […]

6. Odpowiedź: AJaką cenę płaci się za zdradę przyjaciół?

1. W tekście

   […] W Mongolii usłyszymy, że „1wprawdzie zwycięzca ma wielu przyjaciół, ale zwyciężony ma dobrych przyjaciół”. […]

   Andrzej Kojder, Pochwała przyjaźni
2. Przykładowa odpowiedź

   NiepełnaPełnaRozszerzona

   Kopiuj

   Pełna, naturalna odpowiedź - niczego ważnego jej nie brakuje.

   Sukces przyciąga wiele osób, ale nie każda z nich jest prawdziwym przyjacielem. Gdy ktoś przegrywa, zostają przy nim ci, którzy są lojalni i wspierają go także w trudnej chwili.

1. W tekście123

   […] Będąc w ciągłym ruchu, 1nawiązują za pośrednictwem nowych mediów kontakty powierzchowne i krótkotrwałe. 2Nie mają czasu na przyjaźń, co najwyżej zawierają znajomości. 3Monitor komputera i klawiatura oraz wyświetlacz telefonu komórkowego zastępują im kontakty face-to-face lub też są nowym, uproszczonym rodzajem tych kontaktów. […]

   Andrzej Kojder, Pochwała przyjaźni

   1nawiązują za pośrednictwem nowych mediów kontakty powierzchowne i krótkotrwałe

   2Nie mają czasu na przyjaźń, co najwyżej zawierają znajomości.

   3Monitor komputera i klawiatura oraz wyświetlacz telefonu komórkowego zastępują im kontakty face-to-face

   Andrzej Kojder, Pochwała przyjaźni
2. Przykładowa odpowiedź

   NiepełnaPełnaRozszerzona

   Kopiuj

   Pełna, naturalna odpowiedź - niczego ważnego jej nie brakuje.

   Tak. Na grafice ludzie siedzą osobno na małych wyspach i patrzą w smartfony, chociaż są blisko siebie. Pokazuje to opisaną w tekście sytuację, w której telefony zastępują bezpośrednie spotkania, a kontakty stają się powierzchowne.

1. Przykładowe uzupełnienie

   Wyrazy należące do tej samej rodziny wyrazów oznaczono literami: B, C, E.

   Przymiotnik należący do tej samej rodziny wyrazów: wrogi lub złowrogi.

Dlaczego właśnie tak?

1. Najważniejsza zasada: W zadaniu 17.1 słowa „przyjaźń”, „przyjaciel” i „zaprzyjaźniony” należą do jednej rodziny, ponieważ mają wspólną część i są związane ze znaczeniem przyjaźni. „Lubiany” pochodzi od wyrazu „lubić”, a „koleżanka” należy do innej rodziny, więc poprawne litery to B, C, E. W zadaniu 17.2 trzeba podać przymiotnik, czyli wyraz odpowiadający na pytanie „jaki?”. Od rzeczownika „wróg” można utworzyć przymiotnik „wrogi” albo „złowrogi”. Sam wyraz „wróg” odpowiada na pytanie „kto?”, więc jest rzeczownikiem i nie spełnia polecenia.

1. 1

   Co musi znaleźć się w odpowiedzi?

   Informacje

   1. 1Kto zaprasza?
   2. 2Kogo zaprasza?
   3. 3Na co zaprasza?
   4. 4Kiedy odbywa się wydarzenie?
   5. 5Gdzie odbywa się wydarzenie?

   Argumenty

   Dwa konkretne argumenty zachęcające do udziału w pikniku.

   Poprawność

   Sprawdź poprawność językową, ortograficzną i interpunkcyjną zgodnie z kryteriami zadania.

2. Jedna z możliwych realizacji

   Kopiuj

   Zapraszamy wszystkich uczniów naszej szkoły na piknik szkolny zorganizowany z okazji Światowego Dnia Życzliwości i Przyjaźni. Piknik odbędzie się 17 czerwca 2022 r. w godzinach 14.00-18.00 na naszym boisku szkolnym. Podczas pikniku zorganizowana zostanie loteria fantowa, w której każdy będzie mógł wziąć udział. Zaplanowano również liczne atrakcje dla najmłodszych uczestników. Czekamy na Was! Samorząd Uczniowski